για το όνειρο, το όραμα για την ου-τοπία

για το όνειρο, το όραμα για την ου-τοπία
...................................................για το όνειρο, το όραμα για την ου-τοπία
Δεν έχουμε δεν πληρώνουμε....
"Η χώρα δεν έχει ανάγκη από μια συμφωνία γενικά. Έχει ανάγκη από μια έξοδο από τα αδιέξοδα των μνημονίων, από μια σύνθετη πολιτική διεξόδου και αναγέννησης σε όλους τους τομείς, παραγωγικής και πνευματικής – κοινωνικής, εθνικής ανασυγκρότησης, που δεν μπορεί να γίνει μέσα από τα νεοφιλελεύθερα δόγματα και τους όρκους πίστης στις συνθήκες της Ε.Ε., χωρίς έναν σταθερό προσανατολισμό για μια νέα θέση της χώρας στον γεωπολιτικό άξονα. [Ο Δρόμος της Αριστεράς]

Παρασκευή, 17 Μαΐου 2019

Ξανά στη φυλακή η Μάνινγκ γιατί αρνείται να καταθέσει για τον Ασάνζ


Αμερικανός ομοσπονδιακός δικαστής διέταξε χθες Πέμπτη να οδηγηθεί πίσω στη φυλακή η πρώην αναλύτρια του στρατού των ΗΠΑ για ασέβεια προς το δικαστήρια και παρακώλυση της δικαιοσύνης, διότι αρνήθηκε να απαντήσει σε ερωτήσεις σώματος ενόρκων για τον ιδρυτή του ιστοτόπου WikiLeaks, τον Τζούλιαν Ασάνζ. Είναι η δεύτερη φορά που η Μάνινγκ οδηγείται στη φυλακή για το ίδιο ζήτημα, καθώς μόλις πριν λίγες μέρες εξέτισε ποινή 62 ημερών που της είχε επιβληθεί.

Η Τσέλσι Μάνινγκ είναι πρώην αναλύτρια πληροφοριών του αμερικανικού στρατού και η πληροφοριοδότης που διέρρευσε 700.000 απόρρητα στρατιωτικά έγγραφα μέσω των WikiLeaks. Κατά τη διάρκεια των διαρροών ήταν εξίσου γνωστή ως Μπράντλει Μάνινγκ, καθώς είναι τρανς που πλέον αυτοπροσδιορίζεται ως γυναίκα.
Ο δικαστής Άντονι Τρένγκα διέταξε η Μάνινγκ να φυλακιστεί και στην περίπτωση που συνεχίσει να αρνείται να συμμορφωθεί προς την κλήτευσή της να της επιβληθεί έπειτα από 30 ημέρες πρόστιμο ύψους 500 δολαρίων ημερησίως. Το πρόστιμο υα αυξηθεί στα 1.000 δολάρια την ημέρα αν συνεχίζει να αρνείται να καταθέσει έπειτα από 60 ημέρες, δήλωσαν ένας αξιωματούχος των υπηρεσιών επιβολής του νόμου και ένας εκπρόσωπος της υπεράσπισής της.
Η Μάνινγκ, που σύμφωνα με το CNN δήλωσε ότι προτιμάει να πεθάνει από την πείνα από το να αλλάξει στάση και να καταθέσει, μετήχθη αμέσως σε φυλακή στην Αλεξάντρια, στη Βιρτζίνια.
Η πρώην αναλύτρια του αμερικανικού στρατού στο Ιράκ εξέτισε ήδη επταετή κάθειρξη που της επέβαλε στρατοδικείο για «κατασκοπεία», διότι διαβίβασε το 2010 στον WikiLeaks πάνω από 750.000 διαβαθμισμένα διπλωματικά και στρατιωτικά έγγραφα, η αποκάλυψη των οποίων από τον ιστότοπο έφερε τις ΗΠΑ σε πολύ δύσκολη θέση. Η Μάνινγκ, πρώην αναλύτρια των μυστικών υπηρεσιών των ΗΠΑ, καταδικάστηκε για κατασκοπεία το 2013 σε 35 χρόνια φυλακή, για τη διαρροή των περίπου 750.000 απόρρητων διπλωματικών εγγράφων, ωστόσο έλαβε χάρη από τον πρώην πρόεδρο, Μπαράκ Ομπάμα, το 2016, η ποινή της μειώθηκε και το 2017 αποφυλακίστηκε. 
Λίγες μέρες πριν τη σύλληψη του Τζούλιαν Ασάνζ, μέσα στην πρεσβεία του Εκουαδόρ στο Λονδίνο, η Μάνινγκ κλήθηκε για να καταθέσει για τον ιδρυτή του Wikileaks αλλά αρνήθηκε, τονίζοντας πως ό,τι είχε να πει για την υπόθεση το είπε στην απολογία της το 2013. «Δεν θα συμμετάσχω σε μια μυστική διαδικασία στην οποία είμαι ηθικά αντίθετη και κυρίως μία διαδικασία η οποία έχει χρησιμοποιηθεί ιστορικά για να παγιδεύσει και να διώξει ακτιβιστές υπέρ του προστατευόμενου πολιτικού λόγου» είχε τονίσει σε ανακοίνωσή της.


Για την άρνησή της αυτή της επιβλήθηκε στο πρώτο δικαστήριο, ποινή φυλάκισης 62 ημερών, η οποία έληξε. Ωστόσο, πριν ακόμα αποφυλακιστεί, η Μάνινγκ έλαβε νέα κλήση, για της 16 Μαϊου, ενώπιον διαφορετικής σύνθεσης δικαστηρίου, αλλά με το ίδιο ερώτημα. 


Ποια είναι η Τσέλσι Μάνινγκ;


Η Τσέλσι Μάνινγκ είναι μέρος της «αγίας τριάδας» του whistleblowing, μαζί με τον Τζούλιαν Ασάνζ (ιδρυτή του Wikileaks) και τον Έντουαρντ Σνόουντεν (εργαζόταν για τη CIA και την NSA και το 2013 διοχέτευσε στον Τύπο απόρρητες πληροφορίες σχετικά με τα πρoγράμματα μαζικής παρακολούθησης που εφαρμόζουν οι Αμερικανικές κυβερνήσεις με τη συνεργασία εταιριών τηλεπικοινωνίας). Οι τρεις τους, εξαιτίας της δράσης τους, τα τελευταία χρόνια ζουν σε συνθήκες απομόνωσης, μακριά από τις οικογένειές τους, πληρώνοντας υψηλό τίμημα προασπιζόμενοι την ελευθερία της έκφρασης, του Τύπου και της αλήθειας.
Στις 21 Αυγούστου του 2013, η Μάνινγκ καταδικάστηκε σε 35 χρόνια φυλάκισης, από τότε εκτίει την ποινή της σε φυλακές του Κάνσας. Μία μέρα μετά από την απόφαση που την καταδίκαζε με 20 διαφορετικές κατηγορίες, μεταξύ των οποίων έξι στο πλαίσιο του νόμου για την κατασκοπεία, η Μάνινγκ είπε μέσω του δικηγόρου της στο NBC Today Show ότι, «είμαι η Τσέλσι Μάνινγκ. Είμαι μια γυναίκα».
Η Τσέλσι Μάνινγκ εντάχθηκε στον Αμερικάνικο στρατό τον Οκτώβρη του 2007 και στάλθηκε στο Ιράκ δύο χρόνια αργότερα.

Τι έκανε;

Η Μάνινγκ έκανε αποκαλύψεις σχετικά με εγκλήματα πολέμου του αμερικάνικου στρατού μέσω των WikiLeaks (διεθνής μη κερδοσκοπικός οργανισμός ΜΜΕ που δημοσιεύει έγγραφα από ανώνυμες πηγές και διαρροές). Μια από τις πρώτες διαρροές που είχε γίνει γνωστή ήταν ένα βίντεο με την ονομασία «Παράπλευρη Δολοφονία», στο οποίο καταγράφεται η σφαγή δώδεκα άοπλων πολιτών και δύο φωτορεπόρτερ του Reuters. Το βίντεο είχε ληφθεί από το πιλοτήριο ενός αμερικάνικου στρατιωτικού ελικόπτερου.
Τα μέλη της υπηρεσίας ακούγονται να λένε: «Ας πυροβολήσουμε.. Να τους ‘ανάψουμε’ όλους.. Ελάτε, πυρ!» Και πολλά άλλα.
Το επόμενο «χτύπημά» της, ήταν τα στρατιωτικά ημερολόγια του πολέμου στο Αφγανιστάν, που αποτελούνταν από περισσότερες από 75.000 στρατιωτικές εκθέσεις από το 2004 έως το 2010.
Σύμφωνα με την Guardian, η οποία ήταν ένα από τα πρώτα μέσα που αναφέρθηκε στις δημοσιεύσεις, «ένα τεράστιο αρχείο του αμερικάνικου στρατού σήμερα παρέχει ένα καταστροφικό πορτρέτο του αποτυχημένου πολέμου στο Αφγανιστάν, αποκαλύπτοντας πώς οι συμμαχικές δυνάμεις έχουν σκοτώσει εκατοντάδες άμαχους σε περιστατικά που δεν αναφέρθηκαν ποτέ. Οι επιθέσεις των Ταλιμπάν έχουν κορυφωθεί και η διοίκηση του ΝΑΤΟ φοβάται ότι αυτό μπορεί να πυροδοτήσει μια ενδεχόμενη εξέγερση του Πακιστάν και του Ιράν».
Τρεις μήνες αργότερα, το Wikileaks και πολλά άλλα μέσα έφεραν στην δημοσιότητα τα έγγραφα για τον πόλεμο του Ιράκ, και αυτή ήταν η μεγαλύτερη διαρροή απόρρητων στρατιωτικών εγγράφων στην ιστορία. Τα έγγραφα αποκάλυψαν φυλακίσεις και θανάτους χιλιάδων πολιτών. Η διαρροή περιελάμβανε περίπου 400.000 αναφορές του στρατού.
 Τον Νοέμβριο του 2010, το WikiLeaks δημοσίευσε διπλωματικά τηλεγραφήματα της Αμερικής. Τον Απρίλιο του 2011, το WikiLeaks δημοσίευσε το «GITMO Files» στο οποίο καταγράφονταν εκατοντάδες περιπτώσεις κρατούμενων του Γκουαντάναμο.

Πώς συνελήφθη η Μάνινγκ;

Η Μάνινγκ συνελήφθη τον Μάιο του 2010, ενώ επίσημες κατηγορίες αποδόθηκαν ένα μήνα αργότερα. Οι ερευνητές ήταν σε θέση να την εντοπίσουν μετά από μία συνομιλία της με το FBI. Ο πληροφοριοδότης που επικοινωνούσε η Μάνινγκ ήταν πρώην χάκερ. Μέσα από τη συνομιλία τους αποδείχθηκε πως ήταν η Μάνινγκ υπεύθυνη της «διαρροής».

Τι έγινε μετά;

Πριν το δικαστήριο, η Μάνινγκ μεταφέρθηκε στην Βιρτζίνια όπου κρατήθηκε στην απομόνωση για σχεδόν ένα χρόνο. Η μεταχείριση που είχε προκάλεσε αντιδράσεις ακόμα και από έναν εισηγητή των Ηνωμένων Εθνών που έκανε λόγο για βασανιστήρια. Τον Μάρτιο του 2011, οι κατηγορίες που της είχαν απαγγελθεί αναβαθμίστηκαν στην πιο σοβαρή κατηγορία, αυτήν της «βοήθειας στον εχθρό».
Ήταν η ίδια μέρα που ο εκπρόσωπος του State Department, P.J. Crowley επέκρινε την αντιμετώπιση στην Μάνιγνκ, χαρακτηρίζοντας την ως «γελοία». Λίγο αργότερα ακολούθησε η παραίτηση του.

Δευτέρα, 13 Μαΐου 2019

Κάλεσμα στην “Αποκοινού” συνέλευση για την Αποανάπτυξη, τον Κοινοτισμό και την Άμεση Δημοκρατία στις Σταγιάτες 17-19 Μαϊου


Η ανάγκη για αλλαγές στις σημερινές κοινωνίες και στον επαναπροσδιορισμό της θέσης που κατέχουμε μέσα σε αυτές, μας οδηγεί στην επόμενη συνάντηση της συνέλευσης για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία, με σημείο συνάντησης τις Σταγιάτες.

Στην συνέλευση συμμετέχουν μεμονωμένα άτομα, συλλογικότητες και κινήματα που έχουν αναπτυχθεί και δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα. Η διαφωνία με το ήδη υπάρχον «αναπτυξιακό» μοντέλο που κυριαρχεί στις σημερινές κοινωνίες και προωθεί τον αλόγιστο καταναλωτικό τρόπο ζωής, αμφισβητείται και σαν απάντηση υιοθετούνται άλλες φιλοσοφίες και πρακτικές.
Όλα τα έμπρακτα εγχειρήματα που βασίζονται στο ενδιαφέρον για το κοινωνικό μοντέλο της αποανάπτυξης, του κοινοτισμού και της αμεσοδημοκρατικής οργάνωσης, αποδεικνύουν την υπαρκτή αντίσταση στην καταστροφή του φυσικού και κοινωνικού περιβάλλοντος.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί: στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών, στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογική αυτονομία, σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσπιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.
Ισοτιμία , διαφάνεια, ενεργή συμμετοχή και συναίνεση στην λήψη αποφάσεων είναι βασικές αρχές της λειτουργίας της “Από κοινού” συνέλευσης.
‘Έναρξη από την Παρασκευή 17/5 μεσημέρι, οι θεματικές ενότητες θα ξεκινήσουν το Σάββατο 18/5 – 13:00. Λήξη την Κυριακή 19/5 το απόγευμα. Θα ακολουθήσουν οδηγίες για την πρόσβαση, διαμονή και δραστηριότητες του τριημέρου.
Ένας άλλος κόσμος είναι εφικτός!
Ιστοσελίδα : http://apokoinou.gr Επικοινωνία : apokoinou.sineleusi@gmail.com

Κυριακή, 5 Μαΐου 2019

Σκέψεις πάνω στον Καστοριάδη και τον Μπούκτσιν



του Yavor Tarinski

Η πρωταρχική απειλή για τη φύση και τον άνθρωπο σήμερα προέρχεται από τη συγκέντρωση και τη μονοπώληση της εξουσίας και του ελέγχου – Vandana Shiva[1]
Στην εποχή μας, οι «από πάνω» συνεχώς μας λένε  ότι δεν έχουμε άλλη επιλογή παρά μόνο να συμμορφωθούμε με το καθεστώς. Οι κυρίαρχοι θεσμοί εξουσίας κάνουν ό,τι μπορούν για να μας πείσουν ότι η λύση στα κοινωνικά και περιβαλλοντικά προβλήματα θα βρεθεί στις ίδιες πολιτικές που τα δημιούργησαν. Το αφήγημα «δεν υπάρχει εναλλακτική» (TINA) συνεχίζει να επικρατεί στον κυρίαρχο λόγο, και η ευρεία καταναλωτική κουλτούρα, σε συνδυασμό με την μακρά κρίση αντιπροσώπευσης, δηλητηριάζουν το ανθρώπινο φαντασιακό με κυνισμό, γενικευμένο κομφορμισμό και απάθεια.
Όμως «μικρόβια» διαφορετικών τρόπων σκέψης και ζωής προσπαθούν να έρθουν σε ρήξη με την παθητικότητα της σημερινής λογικής. Νέες σημασίες που προχωράνε πέρα από τον συμβατικό γραφειοκρατικό καπιταλιστικό λόγο, προσφέρουν νέα σύνολα λόγων και αξιών, που μπορούν να οδηγήσουν την κοινωνική ζωή μακριά από την καταστροφικότητα της συνεχούς οικονομικής ανάπτυξης και της κυνικής απάθειας.
Με τη λαϊκή δυσαρέσκεια για την τωρινή τάξη πραγμάτων να αυξάνεται, μπορούμε να διακρίνουμε δύο έννοιες που προσφέρουν ριζική ρήξη με την παρούσα κανονικότητα.
Από τη μία πλευρά, υπάρχει ένα αυξανόμενο ενδιαφέρον για την πολιτική συμμετοχή και την άμεση δημοκρατία. Στις μέρες μας, γίνεται σχεδόν αδιανόητο να σκεφτείς ένα λαϊκό κίνημα έξω από το πλαίσιο της δημοκρατίας: πρώτον, τα αιτήματα σχεδόν πάντα περιστρέφονται γύρω από την συμμετοχή των πολιτών σε μία ή άλλη μορφή. Δεύτερον, ο τρόπος οργάνωσης των κοινωνικών αγώνων εδώ και πολύ καιρό  έχει υπερβεί τον συγκεντρωτισμό των παραδοσιακών πολιτικών οργανώσεων, επιμένοντας αντιθέτως στην αυτό-οργανωση και τη συνεργασία.
Από την άλλη, η οικολογία αναδύεται ως μέγιστο ενδιαφέρον και ως απάντηση στο σύγχρονο πολιτικο-οικονομικό μοντέλο που βασίζεται στην ανάπτυξη, και είναι υπεύθυνο για την αισθητή περιβαλλοντική κρίση και τη ραγδαία κλιματική αλλαγή. Εκφράζεται με τη μορφή λαϊκών αγώνων κατά των καπιταλιστικών εξορυκτικών έργων, που είναι επικίνδυνα για το περιβάλλον, την υγεία αλλά και την τοπική αυτονομία. Επίσης, παίρνει τη μορφή αντίστασης στην καταναλωτική κουλτούρα, ενισχύοντας νέες θεωρίες  όπως η απο-ανάπτυξη.
Στο ευρύ φάσμα στοχαστών που στις μέρες μας αναπτύσσουν τέτοιες νέες ιδέες, μπορούμε να διακρίνουμε τον Κορνήλιο Καστοριάδη και τον Μάρει Μπούκτσιν ως δυό από τους πιο επιδραστικούς. Και οι δύο προήλθαν από την Αριστερά και μέσω της σκέψης τους, αλλά και των πρακτικών τους. Κατάφεραν να προσπεράσουν τα ιδεολογικά δόγματα και να αναπτύξουν τα δικά τους πολιτικά έργα, ενσωματώνοντας και εξελίσσοντας την άμεση δημοκρατία και την οικολογία. Δεν μας εκπλήσσει που συνεργάστηκαν στο περιοδικό Κοινωνία και Φύση και αργότερα στο περιοδικό Δημοκρατία και Φύση, μέχρι το 1996, όπου σημειώθηκε μια πικρή σύγκρουση μεταξύ τους.
Πλέον η κληρονομιά τους συνεχίζεται μέσα σε κοινωνικά κινήματα και αγώνες που βάζουν αυτές τις δύο σημασίες στην καρδιά των πολιτικών δραστηριοτήτων τους. Η σκέψη του Καστοριάδη έχει αναζωογονηθεί τα τελευταία χρόνια στην Ευρώπη, και κυρίως μέσα από το αυτοαποκαλούμενο «κίνημα των πλατειών» (γνωστό ως  The Indignados) που δεν καθοδηγήθηκε από τις «καθαρές» ιδεολογίες αλλά από το πάθος για πολιτική δράση και κριτική σκέψη, ενώ  το έργο του Μπούκτσιν υλοποιείται εν μέρει από το κουρδικό απελευθερωτικό κίνημα στην καρδιά της Μέσης Ανατολής (στη Ροζάβα), επηρεάζοντας το σε τέτοιο βαθμό που έχασε τελείως τον μαρξιστικό-λενινιστικό προσανατολισμό του.
Πρέπει να επισημανθεί ότι ο στόχος αυτού του κειμένου δεν είναι η ανάπτυξη μιας βαθιάς συγκριτικής μελέτης για τα έργα των δυο τους, αλλά μια προσπάθεια να υπογραμμιστούν δύο στοιχεία της σκέψης τους που είναι ιδιαιτέρως ενεργά στο σημερινό πλαίσιο και μπορούν να συνεισφέρουν σημαντικά στην αλλαγή.

Άμεση δημοκρατία

Τόσο ο Καστοριάδης όσο και ο Μπούκτσιν είδαν μεγάλη απελευθερωτική δυναμική στην άμεση δημοκρατία και την τοποθέτησαν στην καρδιά των πολιτικών προταγμάτων τους. Αφιέρωσαν μεγάλο μέρος των γραπτών τους σε αυτό το θέμα, αναπτύσσοντας το πέραν του πλαισίου που θέτουν οι παραδοσιακές ιδεολογίες. Σε πλήρη αντίθεση από τη μια με τις αυταρχικές απόψεις, την έλλειψη εμπιστοσύνης στην κοινωνία και την υποταγή της έτσι σε ιεραρχικούς μηχανισμούς, και από την άλλη με απόψεις που απορρίπτουν κάθε μορφή νόμων και θεσμών, οι δύο στοχαστές πρότειναν τη θέσμιση δομών και θεσμών που θα επιτρέπουν την άμεση δημόσια δράση και αλληλεπίδραση, ενώ θα διατηρούν την κοινωνική συνοχή μέσω της οριζόντιας διάχυσης  της εξουσίας.
Σύμφωνα με τον Καστοριάδη, η πλειοψηφία των ανθρώπινων κοινωνιών έχουν εγκαθιδρυθεί στη βάση της ετερονομίας, που την περιγράφει ως μία κατάσταση όπου οι κανόνες της κοινωνίας τίθενται από κάποια εξω-κοινωνική πηγή (όπως το κόμμα, ο θεός, η ιστορική αναγκαιότητα κ.λπ.). Οι θεσμοί των ετερόνομων κοινωνιών γίνονται αντιληπτοί ως αυτονόητοι και συνεπώς αδιαμφισβήτητοι, π.χ. ασύμβατοι με τη λαϊκή αλληλεπίδραση. Γι’ αυτόν η οργανωτική δομή του σύγχρονου δυτικού κόσμου, παρόλο που συχνά χαρακτηρίζεται ως «δημοκρατία», είναι στην πραγματικότητα μια φιλελεύθερη ολιγαρχία, με κάποιες ελευθερίες για τους ανθρώπους, αλλά με τη γενική διαχείριση της κοινωνικής ζωής στα χέρια ολιγάριθμων ελίτ (Καστοριάδης 1989).
Για τον Καστοριάδη, η δημοκρατία είναι βασικό στοιχείο για την κοινωνική και ατομική αυτονομία (να θέτουν οι άνθρωποι τους δικούς τους κανόνες και θεσμούς), που είναι το αντίθετο της ετερονομίας. Αυτό που αποκαλούσε πρόταγμα της αυτονομίας συνεπαγόταν αμεσοδημοκρατική αυτοθέσμιση από την κοινωνία, η οποία αποτελείται από συνειδητοποιημένους πολίτες, που  σχεδιάζουν οι ίδιοι τη μοίρα τους και όχι κάποια εξωκοινωνική δύναμη, είτε φυσική είτε μεταφυσική (Καστοριάδης, 1992). Για παράδειγμα, στα χέρια της κοινωνίας βρίσκεται η μεγαλύτερη εξουσία που είναι να φτιάχνει τους νόμους και τους θεσμούς κάτω από τους οποίους θα ζει.
Ο Καστοριάδης εξάγει το δικό του νόημα της δημοκρατίας από την κλασική σημασία του όρου, που πηγάζει από την αρχαία Αθήνα (δήμος / λαός και κράτος / εξουσία). Έτσι βασισμένος σε αυτό βρίσκει τα σημερινά φιλελεύθερα καθεστώτα ως μη-δημοκρατικά, εφόσον βασίζονται στην εκλογή αντιπροσώπων και όχι στην άμεση συμμετοχή του πολίτη. Σύμφωνα με αυτόν, η  δημοκρατία μπορεί μόνο να είναι άμεση, και με αυτόν τον τρόπο ασύμβατη με τη γραφειοκρατία, την ειδημοσύνη, την οικονομική ανισότητα και άλλα στοιχεία του σύγχρονου πολιτικού συστήματος (1989).
Σε πιο λεπτομερές επίπεδο, συνιστά την καθιέρωση εδαφικών μονάδων πληθυσμού έως 100.000 ατόμων, που θα μπορούν να αυτοκυβερνώνται μέσω γενικών συνελεύσεων. Για τον συντονισμό μεταξύ αυτών των μονάδων προτείνει την καθιέρωση συμβουλίων και επιτροπών όπου τα τοπικά σώματα λήψης αποφάσεων θα στέλνουν ανακλητούς βραχυπρόθεσμους εκπροσώπους (Καστοριάδης, 2013). Έτσι η εξουσία παραμένει στα χέρια των δήμων ενώ επιτρέπεται ο μη-κρατικός συντονισμός σε μεγαλύτερη κλίμακα.
Για τον Μπούκτσιν επίσης, ο χαρακτηρισμός του σημερινού συστήματος ως δημοκρατία ήταν ένα λάθος, ένα οξύμωρο. Μας θυμίζει ότι δύο αιώνες πριν, ο όρος δημοκρατία απεικονιζόταν από τους κυβερνώντες ως «νόμος του όχλου», μια προαναγγελία χάους, ενώ στις μέρες μας χρησιμοποιείται ως μάσκα σε ένα αντιπροσωπευτικό σύστημα, το οποίο στην ουσία του είναι μια ρεπουμπλικανική ολιγαρχία αφού μια μικρή κλίκα εκλεκτών αποφασίζει για  τους πολλούς – ανίσχυρους (Μπούκτσιν, 1996).
Ο Μπούκτσιν, όπως και ο Καστοριάδης, βασίζει τη δική του κατανόηση της δημοκρατίας στην εμπειρία της αρχαίας αθηναϊκής πολιτείας. Αυτός είναι ένας από τους λόγους που δίνει τόση σημασία στο ρόλο της πόλης (Μπούκτσιν, 1964). Περιγράφει πώς με την ανάπτυξη αυτού που ονομάζει τεχνική της εξουσίας, οι ενεργοί πολίτες, βαθιά και ηθικά δεμένοι με τις πόλεις τους, αντικαταστάθηκαν με παθητικούς καταναλωτές υποταγμένους στους κοινοβουλευτικούς κανόνες, των οποίων ο ελεύθερος χρόνος ξοδεύεται σε ψώνια σε καταστήματα λιανικής και τεράστια εμπορικά κέντρα.
Μετά από πολλά χρόνια συμμετοχής σε διαφορετικά πολιτικά κινήματα, ο Μπούκτσιν ανέπτυξε το δικό του πολιτικό πρόταγμα, που το ονόμασε Κομμουναλισμό.  Βασισμένος στην άμεση δημοκρατία, περιστρέφεται σε μεγάλο βαθμό γύρω από το ερώτημα της εξουσίας, απορρίπτοντας ουτοπικές  και lifestyle πρακτικές. Ο Κομμουναλισμός αντιθέτως εστιάζει σε ένα κέντρο εξουσίας, που θα μπορούσε δυνητικά να υποταχθεί στη λαϊκή βούληση  – το δημοτικό συμβούλιο – μέσω του οποίου δημιουργούνται και συντονίζονται τοπικές συνελεύσεις. Ανέδειξε τον ανταγωνιστικό χαρακτήρα, πλησίον του κρατικού μηχανισμού, που έχουν αυτοί οι θεσμοί  και την δυνατότητα να γίνουν οι αποκλειστικές πηγές εξουσίας στα χωριά και τις πόλεις. Οι εκδημοκρατισμένοι δήμοι, προτείνει ο Μπούκτσιν, θα συνομοσπονδιστούν μεταξύ τους στέλνοντας ανακλητούς εκπροσώπους σε λαϊκές συνελεύσεις και συνομοσπονδιακά συμβούλια, κι έτσι θα αντιταχθούν στην κεντρική κρατική εξουσία. Αυτό το συγκεκριμένο μοντέλο ο Μπούκτσιν το ονόμασε ελευθεριακό συνομοσπονδισμό (Μπούκτσιν, 1969), το οποίο έχει επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό τον Αμπντουλάχ Οτσαλάν και τον κουρδικό αγώνα για την κοινωνική απελευθέρωση.
Ένα διακριτό στοιχείο του οράματος του Μπούκτσιν για την άμεση δημοκρατία στον κομμουναλισμό του ήταν το στοιχείο της ψήφου κατά πλειοψηφία, που θεωρείται ως ο μόνος δίκαιος τρόπος για να πάρει αποφάσεις ένας μεγάλος αριθμός ανθρώπων (2002). Σύμφωνα με αυτόν, η ομοφωνία, στην οποία κάθε άτομο μπορεί να ασκήσει βέτο σε κάθε απόφαση, εγκυμονεί έναν κίνδυνο για την κοινωνία. Πάντως, όλα τα μέλη της κοινωνίας κατέχουν γνώση και μνήμη, και έτσι η κοινωνική συλλογικότητα δεν έχει κανένα ενδιαφέρον να στερήσει τα δικαιώματα των «μειοψηφιών». Οι απόψεις μιας μειοψηφίας είναι πηγή νέων σκέψεων και εκκολαπτόμενων αληθειών, που είναι σπουδαίες πηγές δημιουργικότητας και προόδου για την κοινωνία ως σύνολο.

Οικολογία

Η Οικολογία έπαιξε μεγάλο ρόλο στη σκέψη των δύο φιλοσόφων. Και οι δυό τους πάντως είδαν το θέμα σε αντίθεση με τους περισσότερους οικολόγους της εποχής τους (και της εποχής μας επίσης). Παρά την ευρεία αντιμετώπιση της φύσης ως εμπόρευμα, ως κάτι ξεχωριστό από την κοινωνία, ο Καστοριάδης και ο Μπούκτσιν την είδαν σε άμεση σύνδεση με την κοινωνική ζωή, τις σχέσεις και τις αξίες, και συνεπώς την ενσωμάτωσαν στα πολιτικά τους προτάγματα.
Ο Καστοριάδης υποστηρίζει ότι η οικολογία είναι κατ’ ουσίαν ένα πολιτικό θέμα. Έχει να κάνει με πολιτικές επιλογές για τη θέσμιση συγκεκριμένων ορίων και στόχων στη σχέση μεταξύ ανθρωπότητας και φύσης (Καστοριάδης, 1993). Δεν έχει να κάνει με την επιστήμη, αφού αυτή αφορά στην εξερεύνηση δυνατοτήτων και την εύρεση απαντήσεων σε συγκεκριμένες ερωτήσεις, δεν αφορά  στον αυτοπεριορισμό. Πάντως ο Καστοριάδης παροτρύνει να επιστρατεύονται επιστημονικοί πόροι  για την εξερεύνηση της φύσης και της επίδρασής μας σε αυτήν, αλλά παραμένει σταθερός στο ότι η επιλογή που θα γίνει στο τέλος θα είναι κατ’ ουσίαν πολιτική επιλογή.
Συνεπώς οι λύσεις που πρέπει να δίνονται σε κάθε οικολογική κρίση πρέπει να είναι πολιτικές. Ο Καστοριάδης παραμένει κριτικός απέναντι στα πράσινα κόμματα και το κοινοβουλευτικό σύστημα εν γένει, εφόσον μέσω των εκλογικών διαδικασιών πασχίζει για την «απεμπλοκή» των ανθρώπων από την πολιτική, δίνοντας την στα χέρια των επαγγελματιών «αντιπροσώπων». Ως αποτέλεσμα αυτού, οι άνθρωποι αφήνονται να αντιμετωπίζουν τη φύση με απολίτικο τρόπο, μόνο σαν εμπόρευμα, αφού κανένα από τα σύγχρονα οικολογικά κινήματα που ασχολούνται αποκλειστικά με ερωτήματα για το περιβάλλον δεν ανησυχεί για τα κοινωνικά και πολιτικά θέματα.
Ακολουθώντας αυτή τη γραμμή της σκέψης, δεν εκπλήσσει που ο Καστοριάδης παραμένει κριτικός όταν ανακύπτουν περιστάσεις, όπου μεγάλα πράσινα κινήματα και κόμματα εμφανίζονται με προτάσεις πολιτικής φύσης για την επίλυση της περιβαλλοντικής κρίσης (Καστοριάδης, 1981). Αυτό γιατί, τις περισσότερες φορές, παρόλο που οι πολιτικές τους προτάσεις περιστρέφονται γύρω από τη λαϊκή συμμετοχή – για παράδειγμα τα πράσινα κόμματα που έχουν εμφανιστεί με προτάσεις για εναλλαγή των βουλευτών, περισσότερα δημοψηφίσματα κ.λπ. – είναι πάντα ενσωματωμένα στο σύγχρονο κοινοβουλευτικό καθεστώς. Όντας υπερασπιστής της άμεσης δημοκρατίας, ο Καστοριάδης πιστεύει πως τα συστατικά της στοιχεία, ενσωματωμένα στο αντιπροσωπευτικό σύστημα, θα χάσουν το νόημά τους.
Παρομοίως, ο Μπούκτσιν επίσης συνδέει την οικολογική σφαίρα με την κοινωνική και με την πολιτική γενικότερα. Γι’ αυτόν σχεδόν όλα τα ισχύοντα οικολογικά προβλήματα προέρχονται από προβλήματα βαθιά ριζωμένα στην κοινωνική τάξη πραγμάτων – και γι’ αυτό μιλάει για κοινωνική οικολογία (Μπούκτσιν, 1993). Η οικολογική κρίση δεν μπορεί ποτέ να κατανοηθεί και πολύ περισσότερο να επιλυθεί αν δεν συνδεθεί με την κοινωνία, εφόσον πηγή για σοβαρές οικολογικές διαταραχές υπήρξαν οι συγκρούσεις με βάση την οικονομία, τον πολιτισμό, το φύλο.
Ο Μπούκτσιν, όπως και ο Καστοριάδης, διαφωνούσε ριζικά με τους οικολόγους που αποσύνδεαν την οικολογία από την πολιτική και την κοινωνία, ταυτίζοντας την αντιθέτως με την προστασία της άγριας ζωής, ή τη μαλθουσιανή βαθιά οικολογία κ.λπ.  (Μπούκτσιν, 1988). Επέμεινε στην επίπτωση που έχει στη φύση η δική μας καπιταλιστική ιεραρχική κοινωνία (με τα μεγάλης κλίμακας εξορυκτικά έργα με μόνο κίνητρο το κέρδος), κι έτσι έκανε ξεκάθαρο ότι αν δεν λύσουμε τα κοινωνικά μας προβλήματα δεν μπορούμε να σώσουμε τον πλανήτη.
Για τον Μπούκτσιν, η ιεραρχική νοοτροπία και η οικονομική ανισότητα που έχουν διαπεράσει την κοινωνία σήμερα είναι οι κύριες πηγές της ιδέας ότι ο άνθρωπος πρέπει να κυριαρχήσει πάνω στη φύση. Συνεπώς ο οικονομικός αγώνας δεν μπορεί να ελπίζει σε καμία επιτυχία αν δεν ενσωματωθεί σε ένα ολιστικό πολιτικό πρόταγμα, που θα αντιμετωπίσει την κύρια πηγή της παρούσας περιβαλλοντικής και κοινωνικής κρίσης, δηλαδή την ιεραρχία και ανισότητα (Μπούκτσιν, 1930).


Συμπέρασμα
Παρά τις διαφορές και τις διαφωνίες τους, ο Καστοριάδης και ο Μπούκτσιν μοιράστηκαν πολλά κοινά – κυρίως τον τρόπο που είδαν την άμεση δημοκρατία και την οικολογία. Η συνεισφορά σε αυτά τα πεδία παρέχει γόνιμο έδαφος για περαιτέρω θεωρητική και πρακτική ανάλυση. Δεν είναι τυχαίο που σε μια περίοδο στην οποία τα ερωτήματα για τη δημοκρατία και την οικολογία τυγχάνουν μεγαλύτερης προσοχής, ακούμε όλο και συχνότερα για αυτούς τους δύο.
Οι έννοιες αυτές αποδεικνύονται ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες για όλο και μεγαλύτερο αριθμό ανθρώπων σε μια εποχή διαρκούς απώλειας δικαιωμάτων, σφοδρής υποκατάστασης του πολίτη από τον καταναλωτή, αυξανόμενων οικονομικών ανισοτήτων και καταστροφής του φυσικού κόσμου. Φαίνονται σαν δύο από τις καλύτερες σημασίες που η βάση κατάφερε να δημιουργήσει και να διατυπώσει σαν ένα δυνατό υποκατάστατο της ιεραρχίας και της εμπορευματοποίησης που κυριαρχούν σήμερα και καταστρέφουν τον κόσμο μας.


Μετάφραση Γεωργία Κανελλοπούλου


Bibliography:
Bookchin-Öcalan correspondence
Bookchin, Murray. Ecology and Revolutionary Thought (1964)
Bookchin, Murray. The Communalist Project (2002)
Bookchin, Murray. The Crisis in the Ecology Movement (1988)
Bookchin, Murray. What is Communalism? (1996)
Bookchin, Murray. What is Social Ecology (1993)
Castoriadis, Cornelius. Democracy and Relativism (2013)
Castoriadis, Cornelius. From Ecology to Autonomy (1981)
Castoriadis, Cornelius. The Project of Autonomy is not Utopia (1992)
Castoriadis, Cornelius. The Problem of Democracy Today (1989)
Castoriadis, Cornelius. The Revolutionary Force of Ecology (1993)
Castoriadis, Cornelius. Worker Councils and the Economy of the Self-managed Society (1972)
Notes:
[1] Stephen Spencer, Race and Ethnicity: Culture, Identity, and Representation (2014). Routledge p.204
[2] http://www.democracynature.org/vol3/biehl_bookchin.htm
Το πρωτότυπο κείμενο: http://www.babylonia.gr/2016/06/10/reflections-on-castoriadis-and-bookchin/#sthash.OamWpsJM.dpuf


Πηγή:oulaloum
https://apokoinou.gr/reflections-on-castoriadis-and-bookchin/

Δευτέρα, 29 Απριλίου 2019

Ποιος δεν είναι διανοούμενος;


Γράφει η Παναγιώτα Ψυχογιού*

Ο Μισέλ Φουκώ έχει πει ότι δεν υπάρχουν ολοκληρωμένοι διανοούμενοι: «οι πανεπιστημιακοί στηρίζουν τα πανεπιστήμια, οι καλλιτέχνες τα θέατρα, οι γιατροί τα νοσοκομεία, η κάθε κατηγορία τα δικά της επαγγελματικά συμφέροντα. Λείπουν οι διανοούμενοι που θα στοχαστούν με πλαίσιο αναφοράς την ανθρωπότητα ολόκληρη».
Σύμφωνα με τον Έντσο Τραβέρσο, η λέξη διανούμενος έχει χάσει κάθε κύρος, καθώς αποδίδεται συνήθως σε «φλύαρες φιγούρες» που γεμίζουν τις τηλεοπτικές οθόνες και στους εμπειρογνώμονες της κυβέρνησης. Και αυτή η έκλειψη οφείλεται στο τέλος των ουτοπιών του 20ού αιώνα, τη συντηρητική στροφή της δεκαετίας του 1980, την εμπορευματοποίηση της κουλτούρας, τις απογοητεύσεις μιας γενιάς. Για να επινοήσουν νέες ουτοπίες, οι διανοούμενοι θα έπρεπε να βγουν από το ειδικευμένο περιβάλλον τους και να ξαναβρούν μια οικουμενική στάση: «Οι διανούμενοι ανήκουν είτε «φύσει» είτε «θέσει» κατά μεγάλο ποσοστό στη μικροαστική τάξη. Μετέωροι ανάμεσα στις δύο μυλόπετρες της Ιστορίας, το Κεφάλαιο και την Εργασία, συνθλίβονται από αυτές και αφομοιώνονται αδιάκοπα και προς τις δύο αντίρροπες κατευθύνσεις, έστω κατά άνισα ποσοστά. Αν η καπιταλιστική εξέλιξη προλεταροποιεί ένα μεγάλο μέρος μικροαστικών στρωμάτων, αυτό δεν σημαίνει ότι τα διαφοροποιεί ταυτόχρονα και επαναστατικά. Η δίψα της «ανόδου», ο καριερισμός, ο τυχοδιωκτισμός, η παλινωδία, η ταλάντευση και η πολιτική προδοσία είναι κύρια γνωρίσματα της μικροαστικής ψυχολογίας». («Τι απέγιναν οι διανοούμενοι;», Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου.)
«Ο ρατσισμός της ευφυίας», γράφει ο Μπουρντιέ, είναι χειρότερος από τους λοιπούς. Οι διανοούμενοι υπήρξαν πάντοτε και ταυτόχρονα «καθολικοί», «μιντιακοί» και «ειδικοί». Το σύγχρονο πανεπιστήμιο παράγει τον τύπο του  διανοούμενου-ειδικού. Ενώ ο μιντιακός διανοούμενος κυρίως νομιμοποιεί τις παραδεδεγμένες ιδέες.
Σύμφωνα με τον Νορμπέρτο Μπόμπιο, όλοι οι ορισμοί του διανοούμενου ταλαντεύονται ανάμεσα σε δύο πόλους, από τη μία η πλατωνική οπτική του σοφού που αναλαμβάνει εξουσία, ο «φιλόσοφος βασιλιάς» της ιδανικής πολιτείας και από την άλλη ο διανοούμενος ως σύμβουλος, ο φιλόσοφος της αυλής που θέτει τη γνώση του στην υπηρεσία του ηγεμόνα.
 Ο Σαρτρ θέλει τον διανοούμενο «ηθική συνείδηση» της εποχής του. Ο Τσόμσκι δίνει ιδιαίτερη έμφαση στο ρόλο των διανοουμένων στην αναπαραγωγή της ιδεολογίας(κατασκευή της συναίνεσης). Στο γνωστό άρθρο του με τον τίτλο «The Responsibility of the Intellectuals» («Η ευθύνη των διανοουμένων»), που δημοσιεύθηκε το 1967 στο «New York Review of Books», ο Νόαμ Τσόμσκι γράφει ότι ιστορικά "η ευθύνη των διανοουμένων είναι να λένε την αλήθεια".
Ο Παλαιστίνιος Edward W. Said στο βιβλίο του «Διανοούμενοι και εξουσία» (εκδόσεις SCRIPTA, Αθήνα 1999), υποστηρίζει ότι ο διανοούμενος έχει «έναν πολύ συγκεκριμένο δημόσιο ρόλο,  κεντρικό σημείο του οποίου είναι η ικανότητα αναπαράστασης, ενσάρκωσης και άρθρωσης ενός μηνύματος, ενός οράματος, μιας στάσης, μιας φιλοσοφίας, ή μιας άποψης, που πραγματοποιούνται ενώπιον, αλλά και εκ μέρους, ενός κοινού του οποίου αποτελεί τον εκπρόσωπο, μα όχι τον τιμητή. Οι κομματικοί δεσμοί, το εθνικό πλαίσιο και η πρωταρχική αίσθηση νομιμοφροσύνης δεν πρέπει σε καμιά περίπτωση να υποσκελίζουν το κριτήριο της αλήθειας σχετικά με την ανθρώπινη δυστυχία και καταπίεση. Κανένα άλλο στοιχείο δεν παραμορφώνει το δημόσιο πρόσωπο του διανοουμένου, περισσότερο από τη λοξοδρομία, την επιφυλακτική σιωπή τον πατριωτικό φανφαρονισμό, τη μελοδραματική αναδρομική αποστασία». Γι' αυτό και αντιλαμβάνεται τον κοινωνικό ρόλο του διανοούμενο ως «ξένου», «ερασιτέχνη», και ανατροπέα του όποιου status quo.
Ο Γκράμσι λέει ότι «Θα μπορούσε να πει κανείς ότι όλοι οι άνθρωποι είναι διανοούμενοι ωστόσο δεν λειτουργούν όλοι ως διανοούμενοι μέσα στην κοινωνία». Στα τετράδια της Φυλακής θα περιγράψει πρώτος την ανάδειξη, μιας τάξης νέων «οργανικών» διανοουμένων: «ο καπιταλιστής επιχειρηματίας δημιουργεί στο πλάι του θέσεις για τον βιομηχανικό τεχνικό, τον ειδικό στην πολιτική οικονομία, τους οργανωτές μιας νέας κουλτούρας, ενός νέου νομικού συστήματος». 
Ο Giroux αναφέρεται στη διαμόρφωση της εκπαίδευσης ως κεντρικό χαρακτηριστικό της πολιτικής, τονίζοντας την ανάγκη να συμβάλλουν οι διανοούμενοι στην ανάπτυξη των διαμορφωτικών εκείνων προϋποθέσεων, προκειμένου να δημιουργήσουν κριτικά σκεπτόμενους και κοινωνικά υπεύθυνους πολίτες. Οι διανοούμενοι, υποστηρίζει, πρέπει να αρνηθούν να μετατραπούν σε αυτό που ο Γκράμσι αποκάλεσε κάποτε «ειδικοί στη νομιμοποίηση».
Ο Καστοριάδης γράφει: «Διανοούμενος. Ουδέποτε συμπάθησα (ούτε αποδέχτηκα για λογαριασμό μου) αυτόν τον όρο, και για λόγους αισθητικούς, εξαιτίας της άθλιας και αμυντικής υπεροψίας που αυτός ο όρος προϋποθέτει, άλλα και για λόγους λογικούς· ποιος δεν είναι διανοούμενος;
Δεν θα προσπαθήσω εδώ να απαντήσω σ’ αυτό το πρόβλημα. Οι παρατηρήσεις μου θα έχουν να κάνουν με εκείνους πού δια του λόγου και της ρητής διατύπωσης γενικών ιδεών, επιχείρησαν ή επιχειρούν να ασκήσουν κάποιαν επιρροή στην εξέλιξη της κοινωνίας τους και στην πορεία της ιστορίας... Έτσι, θα περιοριστώ στη σύντομη συζήτηση τριών σημείων. Το πρώτο σημείο αφορά σε δύο διαφορετικούς τύπους σχέσεως μεταξύ του στοχαστού και της πολιτικής κοινότητας, όπως παραδείγματος χάριν τις προβάλλει η ριζική αντίθεση μεταξύ Σωκράτους, του φιλοσόφου εντός της πόλεως, και Πλάτωνος, του φιλοσόφου που θέλει να είναι υπεράνω της πόλεως. Το δεύτερο σημείο είναι σχετικό με την τάση πού κατέλαβε τούς φιλοσόφους, από κάποια συγκεκριμένη ιστορική φάση και μετά, να εκλογικεύσουν το πραγματικό, δηλαδή να το νομιμοποιήσουν. Στην εποχή της οποίας είδαμε το τέλος, γνωρίσαμε περιπτώσεις ιδιαιτέρως θλιβερές με τούς συνοδοιπόρους τού σταλινισμού, αλλά επίσης, με κάποιον «εμπειρικά» μεν διαφορετικό, άλλα φιλοσοφικά ισότιμο τρόπο, με τον Heidegger και τον ναζισμό. Θα καταλήξω μ’ ένα τρίτο σημείο: Με το ερώτημα πού θέτει ή σχέση της κριτικής και της θεώρησης του φιλοσόφου-πολίτη με το γεγονός ότι, σ’ ένα πρόταγμα αυτονομίας και δημοκρατίας, η πηγή της δημιουργίας, ο κύριος θεματοφύλακας του θεσμίζοντος φαντασιακού, είναι η μεγάλη πλειονότης των ανδρών και των γυναικών μιας κοινωνίας, και αυτοί πρέπει να γίνουν τα δρώντα υποκείμενα της ρητής πολιτικής». ("Ο θρυμματισμένος κόσμος" που κυκλοφόρησε το 1999 από τις εκδόσεις Ύψιλον).
O διανοούμενος δεν μπορεί να είναι θεμελιωτής της συναίνεσης. Είναι ένας άνθρωπος, όπως εμείς, που διακυβεύει όλη του την ύπαρξη για χάρη του κριτικού πνεύματος και της Ελευθερίας. Αντί να εμπιστευτούμε αυτόν τον ρόλο σε μια κατηγορία προσώπων, θα ήταν ίσως καλύτερο να στρατευόμαστε όλοι στη δράση.

* Η Παναγιώτα Ψυχογιού είναι διδάκτορας φιλοσοφίας του ΕΚΠΑ και εργάζεται ως καθηγήτρια στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.
 

Παρασκευή, 26 Απριλίου 2019

Τα ιστολόγια του Πάνου Αϊβαλή και το παιχνίδι με τις λέξεις



Αυτό το ιστολόγιο - όπως και πολλά άλλα - δημιουργήθηκε από τον Πάνο Αϊβαλή, που έφυγε από τη ζωή στα 63 του χρόνια, την Κυριακή 2 Δεκεμβρίου 2018. Είχα την τύχη και την ευτυχία να είμαι σύντροφος και σύζυγός του τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια. Χωρέσαμε μια ολόκληρη ζωή σ’ αυτά τα χρόνια. Ήταν συνταξιδιώτης μου, όπως έλεγε. Μόνο που τώρα πια πρέπει να συνεχίσω χωρίς τη φυσική του παρουσία, αν και θα βρίσκεται για πάντα στο νου και στην καρδιά μου. Με παρηγορεί το γεγονός ότι έζησε, όπως εκείνος επέλεξε, μια ζωή γεμάτη από δραστηριότητες σε δημοσιογραφικό, πολιτικό και πολιτιστικό επίπεδο, γεμάτη από φως και ήλιο, πλούσια σε ταξίδια και εμπειρίες. Και ένιωθε κάθε μέρα ευγνωμοσύνη για το δώρο της ζωής.
Μέσα μου κλείνω τις αναμνήσεις, όσα ζήσαμε, τη φωνή του, το γέλιο του, τα γαλάζια μάτια του. Η μνήμη του για μένα ζωντανεύει κάθε μέρα και κάθε νύχτα, σε κάθε βήμα μου, σε κάθε κίνηση, σε κάθε σκέψη.
Ο Πάνος διατηρούσε πολλά ιστολόγια με λογοτεχνικά, πολιτικά, πολιτιστικά και αρκαδικά θέματα. Με φώναζε συχνά και μου έδειχνε στον υπολογιστή το καινούργιο ιστολόγιο που είχε φτιάξει. Με ρώταγε αν μου άρεσε η εικόνα που είχε διαλέξει, ο τίτλος κλπ. Κι εγώ του έλεγα: «Πάλι; Μα πώς βρίσκεις άκρη με τόσα ιστολόγια; Πώς τα παρακολουθείς;» Κι όμως τα παρακολουθούσε, τα ενημέρωνε, έδινε σημασία στις λεπτομέρειες. Αναζητώντας τα ίχνη των ιστολογίων, βρέθηκα μπροστά σε πολύ περισσότερα από όσα ήξερα ότι υπήρχαν. Και συνειδητοποίησα ότι ήταν η αγάπη του για τις λέξεις που τον ωθούσε να φτιάχνει  κάθε φορά κι ένα καινούργιο ιστολόγιο παίζοντας με τις λέξεις, ανακατεύοντας γράμματα, αφήνοντας να τον παρασύρουν οι αμφισημίες. Σαν τα κινέζικα κουτιά, το ένα ιστολόγιο οδηγούσε στο άλλο, καθένα απαιτούσε την ύπαρξη του άλλου. Η τελευταία ανάρτησή του με ημερομηνία 23 Νοεμβρίου 2018 έγινε στο ιστολόγιο Μορέας (Moreas-news.blogspot.com).
Οι επόμενες αναρτήσεις έγιναν από μένα, που θα συνεχίσω να ενημερώνω κάποια από τα ιστολόγια και ένα από αυτά, το "Πάνος Αϊβαλής" (panosaivalis.blogspotcom), θα το αφιερώσω σε αναρτήσεις που θα αφορούν τον Πάνο μου.
Θα κλείσω με λίγα λόγια για τη διαδρομή του Πάνου:
Γεννήθηκε στην Αθήνα, στις 24 Οκτωβρίου 1955 και καταγόταν από την Αρκαδία (Καρύταινα και Ελληνικό). Απέκτησε δυο παιδιά, τον Οδυσσέα και την Κατερίνα. Και θεωρούσε παιδιά του και τα δικά μου παιδιά, τον Τάσο και τον Απόστολο.
Το 1974 άρχισε να εργάζεται σαν ελεύθερος συνεργάτης εφημερίδων, ξεκινώντας από τον “Ελληνικό Κόσμο”. Το 1975 ήταν στην “Ελεύθερη Θράκη” σαν πολιτικός ανταποκριτής και την επόμενη χρονιά στον “Ημερήσιο Κήρυκα” στη Λάρισα. Την ίδια χρονιά ήταν συντάκτης για θέματα τουρισμού στον “Βαλκανικό Κόσμο”, αρχισυντάκτης στα “Μαντινειακά Νέα” και συντάκτης στο περιοδικό “Οπτικοακουστική”. Το 1977 ξεκίνησε σπουδές Μαζικής Επικοινωνίας Τηλεόρασης και Ραδιοφώνου στο MMC στο Τορόντο του Καναδά. Την ίδια χρονιά άρχισε να γράφει στον Καναδά στην “Ελληνοκαναδική Εβδομάδα”, στον “Ελεύθερο Τύπο” και στον ραδιοφωνικό σταθμό “Greek Canadian Radio Station”. 
To 1981 εργάστηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στο Λουξεμβούργο. Το 1986 έγινε συντάκτης στα “Ρεθυμνιώτικα Νέα” και το 1987 έγινε υπεύθυνος των εκδόσεων “Αρκάδων Συγγραφέων” και των εκδόσεων “Αϊβαλή”. Ήταν εκδότης και διευθυντής της εφημερίδας “Αρκαδικό Βήμα” (πρώην “Λούσιος”) που μετρά 30 χρόνια συνεχούς και αδιάλειπτης παρουσίας (έτος ίδρυσης 1988), με ειδήσεις, νέα και ρεπορτάζ από τις παροικίες των Αρκάδων. Αγαπούσε πολύ την Ελλάδα και την ιδιαίτερη πατρίδα του την Αρκαδία. Έλεγε ότι το Αρκαδικό Βήμα, η δημιουργία του, ήταν το παιδί του. Μέσα από τις σελίδες του μας ταξίδευε στα μονοπάτια του Πάρνωνα, μας άφηνε να κρυφοκοιτάξουμε τις νύμφες καθώς λούζονταν στα παγωμένα νερά του Λούσιου, ανεβαίναμε σε γεφύρια και σε κάστρα, περιδιαβαίναμε τα σοκάκια της Καρύταινας.
 Επίσης υπήρξε αρθρογράφος στην οικονομική εφημερίδα “Εν Αθήναις” και εκδότης του περιοδικού “Ύφος”, για το οποίο θα υπάρξει αφιέρωμα σε επόμενη ανάρτηση.
 Το 1990 άρχισε να διδάσκει “Εφαρμοσμένη Δημοσιογραφία” στην σχολή ΑΚΠΕΣ-ΛΟΓΟΣ, ενώ το 1996 έγινε αρχισυντάκτης στα “Πρωινά Νέα της Αρκαδίας”. Υπήρξε φίλος της Βλαχέρνας και επί σειρά ετών τυπογράφος των τοπικών εφημερίδων “Τα νέα των Βλαχερναίων” και “Τα Μαντάτα του Μπεζενίκου” και δημιουργός πολλών αρκαδικών ιστολογίων. Έχει γράψει επιμύθιο για τον Νίκο Γκάτσο, μονογραφία για την “Ιστορία του Αρκαδικού Τύπου” και ετοίμαζε το βιβλίο “Ραδιοφωνικές Συνομιλίες” Για τη δράση του έχει αποσπάσει αρκετές τιμητικές διακρίσεις, όπως Δίπλωμα Τιμής από την Παγγορτυνιακή Ένωση, τον Πατριωτικό Σύλλογο Άνω Καρυωτών “Ο Λύκαιος Δίας” και το Σύλλογο Απανταχού Πρασινιωτών Γορτυνίας για την συμβολή στην ενημέρωση των Απανταχού Αρκάδων και Δίπλωμα Τιμής από τον Δήμο Τρίπολης. Υπήρξε μέλος της Ένωσης Δημοσιογράφων Συγγραφέων Τουρισμού Ελλάδος, της Ένωσης Συντακτών Πολιτιστικών Περιοδικών, της Εταιρίας Αρκαδικών Γραμμάτων και Τεχνών. Κατά το παρελθόν ήταν παραγωγός στη Δημοτική Ραδιοφωνία Τρίπολης, με δική του εκπομπή καθώς και παραγωγός στο Ράδιο Αττική (Δημοτική Ραδιοφωνία Μαρκόπουλου).

Πόπη Βερνάρδου -Αϊβαλή

Τρίτη, 23 Απριλίου 2019


Το πρώτο διεθνές διεπιστημονικό μαρξιστικό συνέδριο στην Ελλάδα, Historical Materialism Athens Conference, θα γίνει από 2 έως 5 Μαΐου 2019 στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, με τίτλο «Να ξανασκεφτούμε την κρίση, την αντίσταση και τη στρατηγική».
Το συνέδριο, που θα διεξαχθεί εξ ολοκλήρου στα αγγλικά, επιδιώκει να συμβάλει στην ανανέωση της μαρξιστικής θεωρίας και της επαναστατικής προοπτικής, προτείνοντας τη συστηματική έρευνα και το διάλογο με σκοπό να ξεπεραστούν τα αδιέξοδα του δογματισμού και του εμπειρισμού. Διοργανώνεται σε συνεργασία με το τμήμα Κοινωνικής Πολιτικής του Παντείου Πανεπιστημίου, καθώς και με την υποστήριξη του Ιδρύματος Ρόζα Λούξεμπουργκ (παράρτημα Ελλάδας).
Διακόσια χρόνια μετά τη γέννηση του Μαρξ και σε συνθήκες ανάδυσης νέων ρευμάτων θεωρητικής αναζήτησης, η μαρξιστική θεωρία αποτελεί το αναγκαίο σημείο αφετηρίας για την αναγέννηση ριζοσπαστικών αριστερών πολιτικών.
Η Ελλάδα βρίσκεται στο επίκεντρο αυτών των διεργασιών τα τελευταία χρόνια, καθώς η ένταση της οικονομικής κρίσης, η απονομιμοποίηση των κυρίαρχων θεσμών, η μετέπειτα υποχώρηση των κοινωνικών κινημάτων, αλλά και η συνεχιζόμενη αντίσταση στην κατάσταση πραγμάτων, εξακολουθούν να τροφοδοτούν τον εγχώριο και διεθνή διάλογο.
Αντλώντας από αυτή την εμπειρία, καθώς και από τις εξελίξεις στη Λατινική Αμερική, αλλά και τη γενικότερη κρίση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η διεθνής συνάντηση στην Αθήνα αποσκοπεί στη διεύρυνση και στην εμβάθυνση των θεωρητικών αναζητήσεων που έχουν το βλέμμα τους στραμμένο στην ανατροπή του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού και των δομών εξουσίας και εκμετάλλευσης στις οποίες στηρίζεται συνολικά το κεφαλαιοκρατικό σύστημα.
Στο συνέδριο Historical Materialism Athens συμμετέχουν περισσότεροι από 400 εισηγητές και εισηγήτριες, από τη δυτική και βόρεια Ευρώπη, τα Βαλκάνια, τις ΗΠΑ, τον Καναδά, τη Λατινική Αμερική, την Τουρκία και την ευρύτερη Μέση Ανατολή, το Πακιστάν, την Ινδία, και συνολικά πάνω από 30 χώρες. Στις τέσσερις μέρες του συνεδρίου θα διεξαχθούν πάνω από 120 συζητήσεις.

Καλύπτεται ένα ευρύ φάσμα θεμάτων που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη διαμόρφωση του καπιταλισμού στις αρχές του 21ου αιώνα, τη φιλοσοφία, την οικονομική και την κοινωνική θεωρία, την ιστορία, το προσφυγικό και μεταναστευτικό ζήτημα, τον φεμινισμό και την κριτική της κοινωνικής αναπαραγωγής, την περιβαλλοντική κρίση, την εκπαίδευση και το πανεπιστήμιο, την τεχνολογία, την εργασία, τα κοινά ως θεωρία και πράξη, τα αναδυόμενα κινήματα, τον αντιφασισμό, τη σχέση τέχνης-λογοτεχνίας και αντικαπιταλιστικής κριτικής.
Πέραν των πολλαπλών παράλληλων τραπεζιών που θα διεξάγονται σε κάθε χρονική ζώνη κάθε ημέρας, θα πραγματοποιούνται και κεντρικά τραπέζια όπου θα παρευρίσκεται το σύνολο των συνέδρων.

Πέμπτη 2 Μαΐου | 19:00 (θα πραγματοποιηθούν δύο κεντρικές συζητήσεις)
-Η πολιτική σκέψη του Μαρξ
Σάββας Μιχαήλ,  Γιώργος Καλαμπόκας,  Ουόρρεν Μόνταγκ (Warren Montag),Αλέξανδρος Χρύσης(στο αμφιθέατρο Σάκης Καράγιωργας Ι)
-Το κίνημα των Κίτρινων Γιλέκων στη Γαλλία
Φρεντερίκ Λορντόν (Frederic Lordon), Μάια Παλ (Maia Pal), Στέφεν Μπουκβίν (Stephen Bouquin), Αλεξίς Κουκιέ (Alexis Cukier),Χρήκε Μπάαρς (Grietje Baars)(στο αμφιθέατρο Σάκης Καράγιωργας ΙΙ)

Παρασκευή 3 Μαΐου | 18:45
-Η σκέψη του Μαρξ σε σχέση με τον σύγχρονο καπιταλισμό και την πορεία της κρίσης
Γιάννης Μηλιός, ο Μάικλ Ρόμπερτς (Michael Roberts),Κώστας Λαπαβίτσας

Σάββατο 4 Μαΐου | 12:00
– Πολιτική κρίση και την αριστερή στρατηγική
Ινές Σβέρντνερ (Ines Schwerdtner), Γιοσέπ Μαρία Αντέντας (Josep Maria Antentas), Παναγιώτης Σωτήρης, Καταρίνα Πρινσίπε (Catarina Principe)
Σάββατο 4 Μαΐου | 19:00
-Μετανάστευση-μαρξισμός- κινήματα αλληλεγγύης
Όλγα Λαφαζάνη, Σάντρο Μετσάντρα (Sandro Mezzadra), Σαρζάντ Μοτζάμπ (Shahrzad Mojab), Ραναμπίρ Σαμαντάρ (Ranabir Samaddar)

Κυριακή 5 Μαΐου | 12:30
-Η κοινωνική αναπαραγωγή και ο σύγχρονος μαρξιστικός φεμινισμός
Άνκιτσα Τσάκαρντιτς (Ankica Čakardić), Άντζελα Δημητρακάκη,  Χόλλυ Λιούις (Holly Lewis), Λυν Σήγκαλ (Lynne Segal).


Οι κεντρικές συζητήσεις της Παρασκευής, του Σαββάτου και της Κυριακής, θα διεξαχθούν στο αμφιθέατρο Σάκης Καράγιωργας ΙΙ.
Μπορείτε να βρείτε το αναλυτικό πρόγραμμα του συνεδρίου εδώ.

2-5 Μαΐου 2019
στο Πάντειο Πανεπιστήμιο (Λεωφόρος Συγγρού 136, Αθήνα)

Δευτέρα, 15 Απριλίου 2019

Δολοφονήθηκε η ηγετική μορφή των αυτοχθόνων της Κολομβίας


Το περασμένο Σάββατο οι αρχές των αυτοχθόνων κατοίκων της Κολομβίας ανακοίνωσαν τη δολοφονία της ηγετικής μορφής του κινήματός τους και προασπιστή των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Ακιλέο Μετσέτσε Μπαραγόν στην επαρχία Τσοκό, στα σύνορα με τον Παναμά. 

Χθες η διεθνής ανθρωπιστική οργάνωση Oxfam ανακοίνωνε πως επίκειται και η επιστροφή της Μάρτα Σεβάγιος, άλλης ηγετικής προσωπικότητας των αυτοχθόνων στην Κολομβία, έπειτα από αρκετούς μήνες ένταξής της σε πρόγραμμα προστασίας της στην Ισπανία, μετά τις απειλές που δέχθηκε για τη ζωή της.

Πέρα από την είδηση της δολοφονίας του 52χρονου Μπαραγόν «τον οποίον έσυραν ένοπλοι έξω από την κατοικία του στο Ριοσούσιο και τον πυροβόλησαν τρεις φορές στο κεφάλι» και την επίφοβη για τη ζωή της επιστροφή της Σεβάγιος, προβάλλει η αμείλικτη πραγματικότητα για την Κολομβία: μόλις δυόμιση χρόνια μετά την υπογραφή της ειρήνης, που έθεσε τέρμα στο μακρύ εμφύλιο πόλεμο, έχουν δολοφονηθεί πάνω από 500 προασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα. Αριθμός που στατιστικά μεταφράζεται στη δολοφονία ενός αγωνιστή της ειρήνης και των δικαιωμάτων κάθε 48 ώρες.

Σύμφωνα με την Εθνική Οργάνωση Ιθαγενών της Κολομβίας (ONIC), ο Μετσέτσε Μπαραγόν, που ήταν επίσης λέκτορας στο Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Ιθαγενών «Χαγουάλ», είχε αρχίσει να λαμβάνει απειλές για τη ζωή του από το Νοέμβριο. Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα στην Κολομβία καταδίκασε τη δολοφονία και ζήτησε να ερευνηθεί η υπόθεση και να χυθεί άπλετο φως για τις συνθήκες και τους αυτουργούς της δολοφονίας του. 

Όπως υπενθύμισε ο ΟΗΕ, το 2018 δολοφονήθηκαν 113 ηγετικά στελέχη κοινωνικών οργανώσεων στη χώρα και μέχρι σήμερα για το 2019 έχουν καταγραφεί άλλοι 29 φόνοι.

Η Σεβάγιος, χρειάσθηκε να μεταφερθεί στη Βαρκελώνη για αρκετούς μήνες και να αποχωρισθεί τα παιδιά της, που παραμένουν σε ασφαλή τοποθεσία με το σύζυγό της στην Κολομβία, προκειμένου να προστατευθεί από τις απειλές που δέχθηκε για τη ζωή της, μόνο και μόνον επειδή αποτελεί μία από τις ηγετικές φυσιογνωμίες της οργάνωσης MOVICE, που συντονίζει πάνω από 200 οργανώσεις υπέρ των θυμάτων των εγκλημάτων των κρατικών υπηρεσιών της Κολομβίας.

Η ίδια γνωρίζει από πρώτο χέρι τι εστί καταδίωξη για τις ιδέες σου, καθώς και ο πατέρας της έχει δολοφονηθεί επειδή ακριβώς ήταν ένας ιθαγενής σε εδάφη που διεκδικούν να υφαρπάξουν ένοπλες ομάδες, ενώ και ο αδελφός της έχει δεχθεί δύο ένοπλες επιθέσεις από «παραστρατιωτικές οργανώσεις που συνεργάζονται με τις ένοπλες δυνάμεις», διότι θεωρήθηκε «κατά λάθος» πως ήταν μέλος ανταρτικής ομάδας.

Η ίδια τονίζει πως δε φοβάται για τη ζωή της: «δεν μπορούν να μας αφαιρέσουν τίποτε. Κι ό,τι είναι σκληρό εμάς μας κάνει ακόμη πιο δυνατούς κι εκείνους τους τρομοκρατεί. Δεν έχουμε να χάσουμε τίποτε», τονίζει η Σεβάγιος, προσθέτοντας πως η ίδια θα λάβει τα αναγκαία μέτρα προφύλαξης.

Ωστόσο, η ίδια δηλώνει αποφασισμένη να εργασθεί για την κρηπίδωση της ειρήνης και να φέρει στο προσκήνιο εκείνες τις αιτίες του κοινωνικού διχασμού στη χώρα: τις ανισότητες και την αγνόηση του αγροτικού κόσμου, των ιθαγενών και όσων ζουν μακριά από τις μεγαλουπόλεις και τα γραφεία των υπουργών. Η ίδια αρνείται να δεχθεί ότι στη χώρα της μπορεί να επαναληφθεί η πικρή προϊστορία της σύγκρουσης, που έχει οδηγήσει σε πάνω από 90.000 εξαφανίσεις ανθρώπων και είχε ως άμεσα κι έμμεσα θύματά της πάνω από 8 εκατ. ανθρώπους.

Αυτό το καλοκαίρι, η MOVICE εξασφάλισε την άδεια για να ερευνήσει τους ομαδικούς τάφους, όπου βρίσκονται δεκάδες θύματα της κρατικής καταστολής και η Σεβάγιος θα βρεθεί ακόμη μία φορά κοντά στα θύματα. Όπως τονίζει, ειρήνη δεν είναι μόνον η σιγή των όπλων, «αλλά είναι ανάπτυξη, δικαιοσύνη και αποκατάσταση, είναι να χρηματοδοτηθεί η περιφέρεια, είναι η αναδιανομή της γης, είναι να σκεφθούμε τους αγρότες και τις αγρότισσες, τους ιθαγενείς».

«Η Κολομβία εκπέμπει ένα SOS στην διεθνή κοινότητα, κραυγάζουμε ένα SOS για τη ζωή των προασπιστών των δικαιωμάτων. Θέλουμε άραγε ειρήνη;», είναι το μήνυμα που αναπέμπει η Σεβάγιος.

Πηγές: EFE, El Publico