ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗΝ ΠΕΙΘΑΡΧΗΣΗ ΤΩΝ ΣΩΜΑΤΩΝ ΜΑΣ, ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΙΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ, ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΟΥΜΕΝΟ ΑΠΑΡΤΧΑΙΝΤ

 

Το ζήσαμε κι αυτό.

Ράπιντ τεστ για είσοδο σε λιανεμπόριο, ακόμα και για εξωτερικούς χώρους εστίασης.

Είναι προφανές για κάθε νοήμον ον ότι το να απαιτείται η διενέργεια ιατρικού τεστ για την κατανάλωση φαγητού ή ποτού σε εξωτερικό χώρο με κανέναν τρόπο δεν μπορεί να συνδέεται έστω κι ελάχιστα με προληπτικά υγειονομικά μέτρα αντιμετώπισης του περιβόητου ιού.

Αν λοιπόν το μέτρο δεν είναι υγειονομικό, τότε τι είναι;

Μα προφανώς ένα ακόμα μέτρο πειθάρχησης του σώματος και των συμπεριφορών, όπως εξάλλου ήταν και κάθε δήθεν προληπτικό μέτρο τα τελευταία δύο χρόνια. Όπως ήταν εξάλλου κι η καραντίνα κι οι κωδικοί εξόδου από το σπίτι, που είδαμε όλοι την αποτελεσματικότητά τους.

Δεν είναι όμως μόνο ένα ακόμα πειθαρχικό μέσο. Είναι και μια τρανή απόδειξη για το τελούμενο απαρτχάιντ, για τους κοινωνικούς διαχωρισμούς κι αποκλεισμούς, με αφορμή τον εμβολιασμό για τον covid19.

Είναι επίσης ένα πειθαρχικό μέσο, τιμωρητικής υφής.

Είναι ένα μέτρο που προάγει την ταξική ανισότητα, καθώς όπως και σε όλα τα μέχρι τώρα, υποτιθέμενα υγειονομικά, μέτρα (σειρά υπέρογκων προστίμων), έτσι και τώρα, αυτοί που πλήττονται και αποκλείονται από την κοινωνική ζωή  κι ακόμα περισσότερο από δομές που είναι απαραίτητες για την επιβίωσή  τους κι ακόμα και για την ίδια τους την υγεία, είναι όσοι ανήκουν στην εργατική τάξη ή είναι άνεργοι, χαμηλοσυνταξιούχοι ή εργαζόμενοι που τέθηκαν σε αναστολή.

Με αυτά τα δεδομένα η επιλογή του να εμβολιαστείς ή μη, του να “πιστοποιηθείς” ή μη, δεν είναι μια απλή επιλογή, αλλά ταξική συμμόρφωση κι υποταγή.

Είναι ακόμη ένα μέσο που ευθέως κι ευθαρσώς συνδέει τον εμβολιασμό ή μη, τη διενέργεια τεστ ή μη με μια καταναλωτική συμπεριφορά. 

Θέλεις να πιεις καφέ σε μαγαζί στην πλατεία; Εμβολιάσου ή κάνε ράπιντ τεστ, αλλιώς πιες τον στα παγκάκια. Στο επόμενο λέβελ βέβαια θα ζητάνε ράπιντ και για τα παγκάκια, καθώς ήδη από την εποχή της καραντίνας το κράτος έδειξε ότι ένας από τους σκοπούς του είναι η κατάληψη από αυτό των δημοσίων χώρων.

Στη τρέχουσα πίστα δεν απαιτείται πια να είσαι ντε και καλά εμβολιασμένος, αρκεί να είσαι τεσταρισμένος. Αρκεί να είσαι “πιστοποιημένος”. Να φέρεις την κρατική σφραγίδα έγκρισης. Ακόμα και το ίδιο το τεστ, το ράπιντ, η μόνη αξία που έχει είναι της πιστοποίησης, καθώς στην πραγματικότητα δεν είναι τίποτε παραπάνω από ένα σελφ τεστ, που ανεβαίνει όμως στο gov.gr, και ανοίγει κάποιες (ολοένα και λιγότερες) πόρτες.

Το πραγματικά κωμικοτραγικό της υπόθεσης είναι ότι τα προνόμια που ευθέως, απροκάλυπτα και χωρίς ίχνος υγειονομικής αιτιολόγησης αποδίδονται πια από το κράτος στους πιστοποιημένους υπηκόους συνδέονται άμεσα με ποταπή καπιταλιστική κατανάλωση.

Ωσάν ο καπιταλισμός, που με πρόφαση τον ιό προσπαθούν να αναδιαρθρώσουν και “διασώσουν”, να είναι αυτοσκοπός και το απόλυτο προνόμιο για το οποίο αξίζει να ζεις και να πιστοποιείσαι καθημερινά.

Δεν είμαστε από τους θιασώτες της κοινωνίας του θεάματος, που βρίσκουν δίκαιο αντάλλαγμα για την πειθάρχηση και πιστοποίηση του σώματός μας και των συμπεριφορών μας ένα γεύμα σε ένα εστιατόριο ή ένα ποτό.

Είμαστε από αυτούς που ούτως ή άλλως προτιμούσαν τα παγκάκια, τις πλατείες και τους αδιαμεσολάβητους δημόσιους χώρους.

Οι δημόσιοι χώροι είναι άβατο κι άσυλό μας και δεν θα επιτρέψουμε στο κράτος και τα τσιράκια του, δεξιά κι αριστερά, να τον καταλάβουν με υγειονομικές προφάσεις.

Πηγή: https://contradystopia.blogspot.com/2021/11/blog-post_71.html

Δεν συζητάμε τους εμβολιασμούς αλλά την πολιτική χρήση του Green pass

 του Giorgio Agamben

Αυτό που προκαλεί εντύπωση στις συζητήσεις για το green pass και το εμβόλιο είναι ότι, όπως συμβαίνει όταν μια χώρα διολισθαίνει χωρίς να το καταλαβαίνει στον φόβο και στη μισαλλοδοξία –και αναμφιβόλως αυτό συμβαίνει σήμερα στην Ιταλία–, οι θεωρούμενες σαν αντίθετες απόψεις όχι μόνο δεν παίρνονται υπόψη στα σοβαρά, αλλά τυγχάνουν μιας βιαστικής άρνησης, όταν δεν γίνονται, καθαρά και ξάστερα, αντικείμενο σαρκασμών και προσβολών. Θα λέγαμε ότι το εμβόλιο έχει γίνει ένα θρησκευτικό σύμβολο το οποίο, όπως σε κάθε πίστη, χρησιμεύει ως το διακριτικό σύμβολο φίλων και εχθρών, σωσμένων και καταδικασμένων. Πώς μπορούμε να θεωρήσουμε σαν επιστημονική και όχι θρησκευτική μια θέση που αρνείται την εξέταση διαφορετικών θέσεων;

Γι’ αυτό είναι σημαντικό, πρώτα απ’ όλα, να ξεκαθαρίσουμε ότι το πρόβλημα για μένα δεν είναι το εμβόλιο, όπως στις προηγούμενες παρεμβάσεις μου δεν ήταν η πανδημία, αλλά η πολιτική χρήση που τους γίνεται, δηλαδή ο τρόπος με τον οποίο, ήδη από τον αρχή, τυγχάνουν χειρισμού από τους κυβερνώντες.

Στους φόβους που εκφράστηκαν στο κείμενο που υπέγραψα εγώ και ο Μάσιμο Κατσάρι, κάποιος απρόσεκτα αντέταξε ότι δεν πρέπει να ανησυχούμε, «γιατί ζούμε σε δημοκρατία». Πώς είναι δυνατό να μην καταλαβαίνει ότι μια χώρα που τώρα πια εδώ και σχεδόν δύο χρόνια βρίσκεται σε κατάσταση εξαίρεσης και στην οποία αποφάσεις που συμπιέζουν σοβαρά τις ατομικές ελευθερίες εισάγονται μέσω διαταγμάτων (είναι σημαντικό το γεγονός ότι τα μέντια μιλούν το δίχως άλλο για «διάταγμα Ντράγκι», λες και εκπορεύεται από ένα και μοναδικό άτομο), δεν είναι πλέον, εκ των πραγμάτων, μια δημοκρατία; Πώς είναι δυνατόν η αποκλειστική επικέντρωση στις μολύνσεις και στην υγεία να μας εμποδίζει να αντιληφθούμε τον Μεγάλο Μετασχηματισμό που συμβαίνει στην πολιτική σφαίρα, στην οποία, όπως συνέβη με τον φασισμό, μια ριζική αλλαγή μπορεί να επέλθει εκ των πραγμάτων χωρίς να αλλάζει το κείμενο του Συντάγματος; Και δεν θα έπρεπε να σκεφτούμε το γεγονός ότι στις προβλέψεις εξαίρεσης και στα μέτρα που από καιρού εις καιρόν παίρνονται, δεν υπάρχει μια καταληκτική ημερομηνία, αλλά πως αυτά ανανεώνονται ακατάπαυστα, δηλώνοντας σχεδόν, όπως οι κυβερνήσεις δεν κουράζονται να επαναλαμβάνουν, ότι τίποτα δεν θα είναι πλέον όπως πριν και πως συγκεκριμένες ελευθερίες και συγκεκριμένες βασικές δομές της κοινωνικής ζωής στις οποίες είχαμε συνηθίσει, καταργούνται επ’ αόριστον; Αν είναι όντως αλήθεια ότι αυτός ο μετασχηματισμός –και η αυξανόμενη αποπολιτικοποίηση της κοινωνίας ως αποτέλεσμά του– είναι ήδη εδώ και καιρό σε εξέλιξη, δεν θα ήταν εξαιτίας αυτού του γεγονότος πολύ περισσότερο επείγον να σταθούμε και να αποτιμήσουμε, όσο προλαβαίνουμε, τις ακραίες επιπτώσεις; Έχει ειπωθεί ότι το μοντέλο που μας κυβερνά δεν είναι πλέον η κοινωνία της πειθαρχίας αλλά η κοινωνία του ελέγχου, όμως μέχρι ποιο σημείο μπορούμε να δεχτούμε αυτός ο έλεγχος να μας συμπιέζει;

Είναι σε αυτό το πλαίσιο που πρέπει να θέσουμε το πολιτικό πρόβλημα του green pass, χωρίς να το συγχέουμε με το ιατρικό πρόβλημα του εμβολίου, με το οποίο δεν συνδέεται απαραίτητα (έχουμε κάνει στο παρελθόν εμβόλια κάθε τύπου, χωρίς ποτέ κάτι τέτοιο να προχωρά στη διάκριση των πολιτών σε δύο κατηγορίες). Το πρόβλημα δεν είναι, πράγματι, μόνο αυτό, αν και σοβαρότατο, της διάκρισης μιας κατηγορίας πολιτών σε πολίτες δεύτερης κατηγορίας: είναι επίσης κι αυτό, που σαφώς βρίσκεται περισσότερο από το άλλο στο βάθος της σκέψης των κυβερνήσεων, του τριχοειδούς και απεριόριστου ελέγχου που αυτός ο έλεγχος συνεπάγεται για τους ανοήτως υπερηφανεύομενους κατόχους του «πράσινου πιστοποιητικού». Πώς είναι δυνατόν –ρωτάμε για μια ακόμη φορά– να μην αντιλαμβάνονται ότι όντας υποχρεωμένοι να επιδεικνύουν το διαβατήριό τους ακόμη και όταν πηγαίνουν στον κινηματογράφο ή το εστιατόριο, θα ελέγχονται σε κάθε τους βήμα;

Στο κείμενό μας επικαλεστήκαμε την αναλογία με την «προπίσκα», δηλαδή το διαβατήριο που οι πολίτες της Σοβιετικής Ένωσης όφειλαν να δείχνουν προκειμένου να μετακινηθούν από το ένα μέρος στο άλλο. Έχουμε εδώ την ευκαιρία να διακριβώσουμε, αφού δυστυχώς μοιάζει αναγκαίο, τι είναι μια δικαιο-πολιτική αναλογία. Μας επέπληξαν δίχως κανέναν ότι εισάγουμε μια αναλογία ανάμεσα στη διάκριση που προκύπτει από το green pass και στις διώξεις των εβραίων. Πρέπει να τονίσουμε μια για πάντα ότι μόνο ένας ανόητος θα μπορούσε να εξισώσει τα δύο φαινόμενα, που προφανώς είναι εντελώς διαφορετικά. Όμως δεν είναι λιγότερος ανόητος όποιος αρνείται να εξετάσει την καθαρά δικαιική αναλογία –εγώ έχω σπουδάσει νομικά– ανάμεσα σε δύο κανόνες, τον φασιστικό για τους εβραίους και αυτόν για τη θέσπιση του green pass. Ίσως δεν είναι άχρηστο να πούμε ότι αμφότεροι οι κανόνες εισήχθησαν μέσω διαταγμάτων και ότι αμφότεροι, για όποιον δεν έχει μια αντίληψη απλώς θετικιστική του δικαίου, είναι απαράδεκτοι, γιατί –ανεξάρτητα από τους προβαλλόμενους λόγους– οδηγούν αναγκαστικά στη διάκριση μιας κατηγορίας ανθρωπίνων όντων, κάτι απέναντι στο οποίο ένας εβραίος θα έπρεπε να είναι ιδιαιτέρως ευαίσθητος.

Για μια ακόμη φορά όλα αυτά τα μέτρα, για όποιον διαθέτει μια ελάχιστη πολιτική φαντασία, εντάσσονται στο πλαίσιο του Μεγάλου Μετασχηματισμού που οι κυβερνήσεις των κοινωνιών μοιάζουν να έχουν στο μυαλό τους –δεχόμενος, αντιθέτως, ότι δεν πρόκειται, όπως είναι πιθανό, για την τυφλή πορεία μιας τεχνολογικής μηχανής, που τώρα πια έχει ξεφύγει από κάθε έλεγχο. Πολλά χρόνια πριν μια επιτροπή της γαλλικής κυβέρνησης με κάλεσε να πω τη γνώμη μου για τη θέσπιση μιας νέας ευρωπαϊκής ταυτότητας, που περιείχε ένα τσιπ με όλα τα βιολογικά δεδομένα ενός ατόμου, όπως και κάθε άλλη πιθανή πληροφορία γι’ αυτό. Μου φαίνεται προφανές ότι το πράσινο πιστοποιητικό είναι το πρώτο βήμα για αυτή την ταυτότητα, η εισαγωγή της οποίας είχε για κάποιον λόγο αναβληθεί.

Σε ένα τελευταίο πράγμα θα ήθελα να στρέψω την προσοχή όποιου θέλει να συζητήσει χωρίς να προσβάλλει. Τα ανθρώπινα όντα δεν μπορούν να ζήσουν αν δεν δώσουν στη ζωή λόγους και αιτιολογήσεις, που κάθε φορά παίρνουν τη μορφή των θρησκειών, των μύθων, των πολιτικών πεποιθήσεων, των φιλοσοφιών και των ιδεωδών κάθε είδους. Αυτές οι αιτιολογήσεις μοιάζουν σήμερα –τουλάχιστον στο πιο πλούσιο και τεχνολογικοποιημένο τμήμα της ανθρωπότητας– να αμβλύνονται και οι άνθρωποι να βρίσκονται, ίσως για πρώτη φορά, μπροστά στην καθαρή βιολογική τους επιβίωση, την οποία, απ’ ότι φαίνεται, είναι ανίκανοι να αποδεχτούν. Μόνο αυτό μπορεί να εξηγήσει γιατί, αντί να δέχονται το απλό, γλυκό δεδομένο να ζουν ο ένας δίπλα στον άλλο, νιώθουν την ανάγκη να εγκαθιδρύσουν έναν αδυσώπητο υγειονομικό τρόμο, στον οποίο η ζωή χωρίς πλέον ιδεατές αιτιολογήσεις, απειλείται και τιμωρείται κάθε στιγμή από ασθένειες και θάνατο. Έτσι όπως δεν έχει νόημα να θυσιαστεί η ελευθερία στο όνομα της ελευθερίας, έτσι δεν είναι δυνατό να απαρνηθούμε, στο όνομα της γυμνής ζωής, αυτό που κάνει τη ζωή άξια να τη ζει κανείς.

La Stampa 30/7/2021

Πηγή: https://xwroselkoul.blogspot.com/

Κρατική καταστολή ελευθεριών, δικαιωμάτων και δραστηριοτήτων για τη διαχείριση προβλημάτων και κρατικής ανεπάρκειας

του Κωνσταντίνου Φαρσαλινού *

Νέα μόδα εισάγει πλέον η πολιτική εξουσία στη διαχείριση προβλημάτων της καθημερινότητας, τόσο έκτακτων όσο και αναμενόμενων.

Η αρχή έγινε με την πανδημία. Κρατική καταστολή ατομικών και κοινωνικών δραστηριοτήτων, συμπεριλαμβανομένων και της απαγόρευσης κυκλοφορίας και εργασίας, ως ΤΑ ΜΟΝΑΔΙΚΑ μέτρα για τη διαχείριση της πανδημίας. Πρακτικά μιλάμε για κατάργηση της δημοκρατίας και περιστολή συνταγματικών και ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αλλά ο σκοπός αγιάζει τα μέσα, και ο σκοπός ήταν η προστασία και σωτηρία. Ακούσαμε στο 1ο κύμα από τους ειδικούς που προσέφεραν απλόχερα την προστασία και σωτηρία μας, ότι αυτοί οι περιορισμοί απέτρεψαν 13.685 θανάτους (η δήλωση εδώ: https://tinyurl.com/24ymb3zy). Μετά την υποτιθέμενη επιτυχία του 1ου κύματος, σήμερα έχουμε πλέον πάνω από 15.000 θανάτους, και ξεπεράσαμε ακόμη και τους Σουηδούς που με ευκολία χαρακτηρίζαμε “δολοφόνους”.

Το πρόβλημα βέβαια είναι πως φτάσαμε στο κλασσικό αποτέλεσμα του “ουδέν μονιμότερου του προσωρινού”. Ακόμη και μέχρι πρόσφατα, 18 μήνες μετά την έναρξη της πανδημίας, ένας μικρός στρατός πρόθυμων ειδημόνων επιδίδονταν σε διαγωνισμό γραφικότητας συνεχίζοντας να υποστηρίζουν τα lockdown και τους ακραίους περιορισμούς ως λύση σε ένα πρόβλημα που δεν έλυσαν μέχρι τώρα. Δυστυχώς είναι οι ίδιοι που, εδώ και καιρό, παριστάνουν το “λαγό”, επηρεάζουν, ή παίζουν το ρόλο κάλυψης των πολιτικών προθέσεων (ή της πολιτικής ανεπάρκειας) με ψευδο-επιστημονικό μανδύα.

Η πανδημία όμως ήταν μόνο η αρχή. Η “διαταγές προστασίας δια των καταστολών” επεκτείνονται πλέον και σε άλλα προβλήματα. Τον περασμένο χειμώνα, θυμόμαστε το προληπτικό κλείσιμο της εθνικής οδού Αθηνών-Λαμίας λόγω χιονόπτωσης. Την ίδια ώρα, σε ζωντανή σύνδεση τηλεοπτικού σταθμού βλέπαμε την εθνική οδό πεντακάθαρη, αλλά ο δημοσιογράφος προσπαθούσε να μας πείσει ότι όλοι έχουμε δυσχρωματοψία με αδυναμία διαχωρισμού μεταξύ λευκού (χιόνι) και μαύρου (άσφαλτος). Όταν κάθε άλλη χρονιά κατηγορούσαμε την πολιτική εξουσία για την ανεπάρκειά της και θεωρούσαμε αδιανόητο να κλείνει μια κεντρική οδική αρτηρία της χώρας, φτάσαμε με την καταστολή να υμνούμε την ανεπάρκεια ως ένδειξη υπευθυνότητας όταν εμφανίζεται ως διαταγή προστασίας.

Πριν λίγες ημέρες είδαμε να επιβάλλεται απαγόρευση νυχτερινής κυκλοφορίας και κλείσιμο κεντρικής λεωφόρου στην Αθήνα, ακόμη και με τη συνδρομή του στρατού. Πάλι λοιπόν η ανεπάρκεια μετατρέπεται σε ύμνο υπευθυνότητας αφού η κρατική καταστολή αποκτά χαρακτηριστικά διατάγματος προστασίας. Προφανώς θεωρούν ότι απευθύνονται σε νοητικά ανάπηρους πολίτες, ανίκανους να διαχειριστούν ένα προβλεπόμενο καιρικό φαινόμενο, και φυσικά ταυτόχρονα θεωρούν ανίκανο το κράτος να προλάβει τις καταστροφές ενός προβλέψιμου καιρικού φαινομένου. Είναι μάλιστα εντυπωσιακό πως στην απόφαση ενεπλάκησαν οι Θεοδωρικάκος, Στυλιανίδης, Γεραπετρίτης, Πέτσας, Καραγιάννης, Τουρνάς, Οικονόμου και Πατούλης (Πηγή: https://tinyurl.com/ybwf3rdp). Από αυτούς μόνο 2 είναι εκλεγμένοι με σταυρό προτίμησης!! Με λίγα λόγια, πολιτική εξουσία, και μάλιστα με αυταρχισμό, ασυδοσία και κατάργηση δικαιωμάτων, ασκούν διορισμένοι κι όχι εκλεγμένοι πολιτικοί.

H κατάσταση πανικού (state of panic) βοηθάει απίστευτα στην αποδοχή του κάθε ακραίου, κατασταλτικού και απαξιωτικού μέτρου θέλει να περάσει η πολιτική εξουσία, που μάλιστα να το εμφανίσει ως στοργική προστασία προς τους πολίτες. Τα ίδια συνέβησαν με τις φωτιές σε Εύβοια, Αττική και Πελοπόννησο. Στόχος ήταν η προστασία της ανθρώπινης ζωής, κι αυτό αναδείχθηκε ως ύμνος για την πολιτική εξουσία που κρύβει την ανικανότητα διαχείρισης προβλεπόμενων κινδύνων και το αποτέλεσμα της ανικανότητας, δηλαδή την περιβαλλοντική καταστροφή και την ερήμωση της υπαίθρου. Τα ίδια συνέβησαν και με την πανδημία. Θα πεθάνουμε όλοι, βροντοφώναζαν οι ειδικοί, με αποτέλεσμα να παρουσιάζονται ως σωτηρία όχι μόνο τα χωρίς αμφιβολία καταστροφικά lockdown αλλά και γραφικά μέτρα όπως η χρήση μάσκας στο δρόμο όταν περπατάμε.

Η νέα μόδα καταστολής δικαιωμάτων και κοινωνικών δραστηριοτήτων λαμβάνει πλέον χαρακτήρα κανονικότητας. Αυτό θυμίζει άλλες, μαύρες για την ανθρωπότητα εποχές. Η πανδημία έφερε νέα ήθη και έθιμα, και νέα “φιλοσοφία” στην άσκηση πολιτικής εξουσίας. Είναι εντυπωσιακή η χειραγώγηση της λογικής, της πραγματικότητας και της κοινής γνώμης που θεωρεί ότι μπορεί να σταθεί ως κανονικότητα αυτού του είδους η προσβλητική για τη νοημοσύνη διαχείριση. Μάλλον όμως ήταν αυτό που έλειπε τόσα χρόνια από την ανεπιτυχή προσπάθεια να παρουσιαστεί η κλιματική κρίση ως προσωπική υγειονομική απειλή για τον κάθε πολίτη, κάτι που θα δικαιολογούσε τη λήψη μέτρων περιορισμού της ελευθερίας (όπως συμβαίνει σήμερα με την απειλή της πανδημίας).

Πριν από αρκετούς μήνες, στο πρώτο διάστημα της πανδημίας, υπήρχαν ορισμένοι που είχαν προβλέψει αυτού του είδους τις πολιτικές και πολιτισμικές εκτροπές. Ακόμη κι εγώ τους είχα χαρακτηρίσει κατ’ ιδίαν ως ακραίους και συνομωσιολόγους. Τους οφείλω μια συγγνώμη.

Σε όσους θεωρούν ως “υποχρέωση” ή “κοινωνική ευθύνη” να παίρνουν τη θέση “αψέκαστου” και να παριστάνουν πως όλα όσα ζούμε είναι φυσιολογικά, προτείνω να ψεκάσουν λίγο το πρόσωπό τους με νερό. Είναι αρκετό για να συνέλθουν, να ξαναρχίσουν να σκέφτονται και να αντιληφθούν την ξεκάθαρη πολιτική και πολιτισμική εκτροπή που βιώνουμε.

*ιατρός - ερευνητής, Πανεπιστήμιο Πάτρας - Σχολή Δημόσιας Υγείας, Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής 

«Τρίτο κύμα»~Πείραμα χειραγώγησης: Πως ένας απλός άνθρωπος μετατρέπεται σε Ναζί

 Το Τρίτο Κύμα αποτελεί ίσως το πιο συγκλονιστικό ψυχολογικό – κοινωνικό πείραμα που διεξήχθη ποτέ. Aν και κρατήθηκε υπό άκρα μυστικότητα για χρόνια, τελικά το 1976 έγινε γνωστό μέσα από το ομώνυμο βιβλίο του Jones – εμπνευστή του πειράματος- όπου αναφερόταν σε αυτό.

Το βιβλίο γνώρισε τεράστια απήχηση στο αναγνωστικό κοινό και έτσι το 1981 το πείραμα μεταφέρθηκε για πρώτη φορά στις κινηματογραφικές αίθουσες σημειώνοντας την ίδια επιτυχία.

Το πείραμα:

Το Τρίτο Κύμα ήρθε να θίξει το θέμα του φασισμού και την έντεχνη μεταμόρφωση μιας ελεύθερης κοινωνίας σε μια άβουλη μάζα μέσω της χειραγώγησης.

Πρόκειται για ένα μαθητικό πείραμα, που έλαβε χώρα σε ένα γυμνάσιο του Πάλο Άλτο στην Καλιφόρνια τον Απρίλιο του 1967. Εμπνευστής αυτού ήταν ο καθηγητής σύγχρονης ιστορίας Ron Jones και αφορμή στάθηκε μια ερώτηση που δέχτηκε από έναν μαθητή:

“Πώς μπορούσε ο γερμανικός λαός να επικαλείται άγνοια για τη σφαγή των Εβραίων; Πώς μπορούσαν οι κάτοικοι των πόλεων, οι ελεγκτές των τρένων, οι δάσκαλοι, οι γιατροί, να ισχυρίζονται πως δεν ήξεραν τίποτα για τα στρατόπεδα συγκέντρωσης και την ανθρώπινη σφαγή;”

Τότε ο Jones αποφάσισε να θέσει σε εφαρμογή ένα πείραμα 5 ημερών, κατά τη διάρκεια του οποίου οι μαθητές, μέσω μιας σειράς ασκήσεων πειθαρχίας και υποταγής μέσα στην τάξη, θα μπορούσαν να κατανοήσουν ορισμένα χαρακτηριστικά του ναζιστικού κινήματος και τη μετατροπή μιας ελεύθερης κοινωνίας σε φασιστικό καθεστώς.

Ακόμη, στόχος του Jones ήταν να καταδείξει ότι ο φασισμός αναδύθηκε από καθημερινούς ανθρώπους, που απλά έπεσαν θύματα χειραγώγησης.

Τα στάδια του πειράματος:

Η πρώτη μέρα

Ο Jones ξεκίνησε το μάθημα παρουσιάζοντας τα πλεονεκτήματα της πειθαρχίας και το αίσθημα ικανοποίησης και αυτοελέγχου που αυτή γεννά.

Με αυτό –το κατά άλλα θεμιτό επιχείρημα- κατάφερε να επιβάλει μια συγκεκριμένη στάση με την οποία θα έπρεπε όλοι οι μαθητές να κάθονται μέσα στην τάξη, δηλαδή τα γόνατα σε γωνία ενενήντα μοιρών με το πάτωμα και τα χέρια πιασμένα πίσω από την πλάτη.

Στην πραγματικότητα, όμως, καθοδήγησε υποσυνείδητα την τάξη σε μια στάση καθίσματος ως κώδικα συμπεριφοράς και επίδειξη υπακοής στο πρόσωπό του. Οι μαθητές γρήγορα και με ενθουσιασμό αφομοίωσαν τη νέα στάση και αυτό ενθάρρυνε τον Jones στο να επιβάλει ακόμα και άλλους κανόνες.

Η δεύτερη μέρα

Ο καθηγητής αναφέρθηκε στην έννοια της «κοινότητας», τονίζοντας τη δύναμη και την ηθική ικανοποίηση που αντλεί το άτομο μέσα από τη συλλογική προσπάθεια για την επίτευξη ενός στόχου. Μάλιστα, επέβαλε στην τάξη τα παρακάτω συνθήματα ενότητας: «Δύναμη μέσω της πειθαρχίας», «Δύναμη μέσω της Κοινότητας».

Τέλος, καθιέρωσε ένα χαιρετισμό μεταξύ των μελών της κοινότητας, ως δείγμα της κοινής τους ταυτότητας. Συγκεκριμένα, οριζόταν το δεξί χέρι να είναι υψωμένο στον ώμο με τα δάχτυλα λυγισμένα σαν κύμα.

Ο χαιρετισμός αυτός πήρε το όνομα “Τρίτο Κύμα”, από το τρίτο κύμα που φτάνει στην ακτή και είναι και το δυνατότερο. Η ονομασία προφανώς παραπέμπει συνειρμικά στο «Τρίτο Ράιχ»…

Η τρίτη μέρα

Ο καθηγητής πέρασε στη δράση. Πρώτα έθιξε τη σημασία της ολοκληρωτικής πίστης και αφοσίωσης κάθε μέλους στην κοινότητα όπου ανήκει και στη συνέχεια προμήθευσε με κάρτες και μαύρα περιβραχιόνια τα μέλη του κινήματος, για να τα φορούν και να ξεχωρίζουν από τους υπόλοιπους.

Τέλος, ανατέθηκαν σε όλους αρμοδιότητες και ρόλοι για την εύρυθμη λειτουργία της ομάδας. Ξαφνικά, όλοι – ακόμα και οι πιο παθητικοί, «αόρατοι» μέχρι τότε μαθητές – έγιναν περισσότερο συμμετοχικοί και απόκτησαν κάποια ταυτότητα μέσα από την «αγέλη».

Η επόμενη μέρα

Ο Jones προέβη στην τόνωση της εθνικής υπερηφάνειας των μαθητών. Tους παραπλάνησε ανακοινώνοντάς τους ότι το «Τρίτο Κύμα» δεν ήταν απλά ένα πείραμα, αλλά αποτελούσε ένα εθνικής κλίμακας πρόγραμμα μαθητών, που ήταν πρόθυμοι να αγωνιστούν για την πολιτική αλλαγή της χώρας.

Πρωταρχικός στόχος τους καθίστατο η αλλαγή του εκπαιδευτικού συστήματος και έπειτα θα ακολουθούσαν μεταρρυθμίσεις σε όλους τους εθνικούς τομείς. Στα χέρια τους, λοιπόν, θα είχαν τη μοίρα ολόκληρου του έθνους.

Η τελευταία μέρα

Ύστερα από πιέσεις, φόβους και αντιδράσεις από το σχολικό περιβάλλον για την ακραία συμπεριφορά των μελών του Τρίτου Κύματος, ο καθηγητής αποφάσισε να δώσει τέλος στο επικίνδυνο αυτό πείραμα. Η κατάσταση είχε ξεφεύγει από τον έλεγχο.

Έτσι, εκείνη τη μέρα, στη συνάντηση των μελών του κινήματος στο αμφιθέατρο του σχολείου, ενώ όλοι περίμεναν να δουν την τηλεοπτική συνέντευξη του υποτιθέμενου «αρχηγού» του Κύματος, ο Jones τους αποκάλυψε τη σκληρή αλήθεια:

«…Δεν υπάρχει κανένας ηγέτης. Δεν υπάρχει κάτι όπως εθνικό κίνημα νεολαίας που να λέγεται Τρίτο Κύμα. Έχετε χρησιμοποιηθεί. Χειραγωγηθεί. Σπρωχτήκατε από τις επιθυμίες σας στη θέση που βρίσκεστε τώρα.

Δεν είστε καλύτεροι ή χειρότεροι από τους Γερμανούς Ναζί που έχουμε μελετήσει. Σκεφτήκατε ότι ήσασταν οι εκλεκτοί. […] Ανταλλάξατε την ελευθερία σας για την άνεση της πειθαρχίας και της ανωτερότητας […] Επιτρέψτε μου να σας παρουσιάσω το μέλλον σας».

Είπε και τους παρουσίασε ένα φιλμ με σκηνές από τη Ναζιστική Γερμανία και εικόνες από το Τρίτο Ράιχ. Η αντίδραση των μαθητών ήταν η αναμενόμενη. Άλλοι φώναξαν και άλλοι αποχώρησαν από την αίθουσα απογοητευμένοι. Το Τρίτο Κύμα ήταν πια παρελθόν.

Τα ψυχολογικά εργαλεία της χειραγώγησης:

Η χειραγώγηση αποτελεί στρατηγική πειθούς και ετεροκαθορισμού, ένα παιχνίδι μυαλού που καλείται ο “ισχυρός” να παίξει, για να ασκήσει τον απόλυτο έλεγχο των κινήσεων και της σκέψης των υποψήφιων θυμάτων του.

Το φαινόμενο μπορεί να “ευδοκιμήσει” σε οποιαδήποτε κοινωνία, εποχή και κοινωνικό πλαίσιο, από τα ΜΜΕ, το εκάστοτε πολιτικό καθεστώς μέχρι τα γήπεδα και τους θρησκευτικούς κόλπους.

Στόχος; Η εξυπηρέτηση των ιδιοτελών σκοπών του θύτη. Αποτέλεσμα; Τα άτομα παθητικοποιούνται, γίνονται υποχείρια και αποκτούν αγελαία νοοτροπία, καθώς καταργείται η ατομική τους βούληση. Μοιραία πέφτουν θύματα του κομφορμισμού και ασυνείδητα μετατρέπονται σε πνευματικά μονομερείς φιγούρες.

“Χρησιμοποιώ το συναίσθημα για τους πολλούς και κρατώ τη λογική για τους λίγους.” Αδόλφος Χίτλερ

Το Τρίτο Κύμα κατέδειξε ορισμένους αξιοσημείωτους μηχανισμούς χειραγώγησης που στοχεύουν κυρίως στο θυμικό του ανθρώπου:

• Ισχυρό όπλο της ποδηγέτησης των μαζών αποτελεί η επίκληση στο συναίσθημα.
• Ο «καθοδηγητής» προσφέρει την ψευδαίσθηση της υπεροχής της συγκεκριμένης ομάδας, ως μια ελίτ που αγωνίζεται για τα ιδανικά, όπως είναι η πατρίδα, η θρησκεία και η ελευθερία. (Σ.Σ. Ή ψεκασμένοι-αψέκαστοι, ή εμβολιασμένοι, ανεμβολίαστοι!!)
• «Ένας για όλους και όλοι για έναν». Ο χειραγωγός εξασφαλίζει στην κοινότητα μια κοινή ταυτότητα, έναν κοινό σκοπό και τη συναισθηματική κάλυψη «του ανήκειν» στα μέλη αυτής.
• Έτσι, ακόμα και παρίες, άνθρωποι περιθωριοποιημένοι κοινωνικά εντάσσονται στην ομάδα και αποκτούν υπόσταση μέσα από αυτήν.

Πηγή: https://www.proionta-tis-fisis.com

Ο πόλεμος της πανδημίας και ο μεγάλος εχθρός, η αλήθεια

του Κωνσταντίνου Φαρσαλινού*

“Το πρώτο θύμα του πολέμου είναι η αλήθεια”, είπε ο Αισχύλος πριν από αρκετούς αιώνες.

Tη ρήση χρησιμοποιήσαν από τότε επανειλημμένως αρκετοί πολιτικοί και διανοούμενοι. Όμως ήταν πολλοί περισσότεροι αυτοί που έκαναν πως δεν την ήξεραν…

Στην πραγματικότητα όμως η αλήθεια δεν είναι απλά το θύμα. Είναι ο μεγαλύτερος ΕΧΘΡΟΣ σε ένα πόλεμο.

Όπως λοιπόν περιγράφει στο τρέιλερ το ντοκιμαντέρ ΠΑΝΔΗΜΑΓΩΓΟΙ, από την ηρεμία και ψυχραιμία που ήταν απαραίτητα (διότι ο πανικός προκαλεί μεγαλύτερη βλάβη από τον ιό - έτσι μας έλεγαν, και έτσι είναι), μπήκαμε γρήγορα σε καθεστώς τρόμου διότι “θα πεθάνουμε όλοι από τον αόρατο με το γυμνό μάτι ιό” (ΠΑΝΔΗΜΑΓΩΓΟΙ τρέιλερ: https://tinyurl.com/ztr7xsy).

Από τότε, ακούσαμε πολλά. Οι άχρηστες μάσκες έγιναν επικίνδυνες (Τσιόδρας 4 Απριλίου 2020, https://tinyurl.com/vjfcadwd, Βασιλακόπουλος 5 Μαΐου 2020, https://tinyurl.com/yhae8s9z), μετά έγιναν χρήσιμες, απαραίτητες, υποχρεωτικές και μέτρο που θα καταστείλει την πανδημία (!!), και στο τέλος φτάσαμε να τις φοράμε όταν περπατάμε στο δρόμο ή όταν καθόμαστε μόνοι μας σε ένα παγκάκι. Δεν έφτασε τη γελοιοποίηση της νοημοσύνης (και της επιστήμης) από αυτό, είχαμε και την υπέρβαση κάθε ορίου γραφικότητας από πολιτική, επιστημονική και δικαστική αρχή, με ορισμένους (μετρημένους στα δάχτυλα του ενός ή των δύο χεριών) που αντιδρούσαν υπερβολικά στο μέτρο της μάσκας να απασχολούν τη δικαιοσύνη και την “ειδησιογραφία” των μέσων μαζικής επιστημονικής μονοφωνίας ως οι υπεύθυνοι για την αποτυχία διαχείρισης της πανδημίας. Ο βήχας, ο έρωτας και η αμηχανία της ανικανότητας δεν κρύβονται εύκολα…

Τα παιδαγωγικά SMS (Γεραπετρίτης, https://tinyurl.com/n7n88s3c), οι «θανατηφόρες» ΜΕΘ (περισσότερες ΜΕΘ θα σήμαινε περισσότερους θανάτους, Γεραπετρίτης, https://tinyurl.com/4t8wpa4c) και το κλάμα όσων «ηρώων» πήραν συνειδητές αποφάσεις “σωτηρίας” που κατέστρεψαν την κοινωνία, ακολουθώντας με περισσή υποκρισία τα προστάγματα της πολιτικής ορθότητας (Τσιόδρας, https://tinyurl.com/eyyxhb7k) είναι λίγα από τα άπειρα παραδείγματα που αναδεικνύουν το ύφος, το ήθος, την ποιότητα, την ψυχική ιδιοσυγκρασία, την επάρκεια και την ικανότητα όσων ανέλαβαν τη διαχείριση του προβλήματος.

Με αυτά και με άλλα, φτάσαμε στη σημερινή κατάσταση.

O υπουργός Γεωργιάδης μας ενημέρωσε πρόσφατα ότι δεν φοράει κανένας μάσκα στην Αγγλία, διότι δεν υπάρχει πλέον εκεί πανδημία αφού το 92% είναι εμβολιασμένοι (σημερινοί εκπομπή στον ΑΝΤ1, https://tinyurl.com/r6m4tudk). H Αγγλία λοιπόν, με 82,5% του πληθυσμού άνω των 16 ετών να είναι πλήρως εμβολιασμένοι (πηγή, gov.uk, https://tinyurl.com/uhpsj4ny), είχε χθες (6 Οκτωβρίου 2021) περίπου 39.851 κρούσματα, δηλαδή σα να είχε η Ελλάδα περίπου 6000 κρούσματα ημερησίως. Η Αγγλία όμως έχει σχεδόν καθολικό εμβολιασμό στους ηλικιωμένους και τους ευπαθείς. Αντίθετα, χθες ανακοινώθηκαν στην Ελλάδα μέτρα που δεν θα προσφέρουν ΤΙΠΟΤΑ στον εμβολιασμό των ηλικιωμένων, και απλά εκβιάζουν νέους, υγιείς και κοινωνικά δραστήριους ανθρώπους που δεν επιβαρύνουν το σύστημα υγείας αφού έχουν ελάχιστο κίνδυνο να νοσήσουν σοβαρά. Αλλά η κατάργηση της ελεύθερης συναίνεσης δια των εκβιασμών, και η μόδα της τιμωρητικής, δήθεν «δημοκρατίας» χαρακτηρίζεται από τον υπουργό Γεωργιάδη ως πολιτισμός, ορθολογισμός και διαφωτισμός (!!) (ΑΝΤ1, https://tinyurl.com/3rapd9dv). Το ίδιο “ορθολογική” μάλλον είναι η τοποθέτηση της τραγουδίστριας Δήμου, (που ατύχησε να νοσήσει και να χρειαστεί νοσοκομειακή φροντίδα παρά τον πλήρη εμβολιασμό της), που θεωρεί ότι κινδυνεύει η ζωή της από τους μη-εμβολιασμένους. Δηλαδή, κάνουμε το εμβόλιο που μας προστατεύει διότι είναι αποτελεσματικό, αλλά είμαστε ευάλωτοι και κινδυνεύουμε από τους άλλους που δεν έκαναν το εμβόλιο που κάναμε εμείς και μας προστατεύει! Πάντα φταίνε οι άλλοι για όλα (https://tinyurl.com/22pxhxb3).

Η νέα μόδα αντιμετώπισης του “εχθρού” εν καιρώ “πολέμου” είναι η δικαστικές διώξεις. Ενώ το αίτημα για νεκροτομές και διερεύνηση φακέλων ασθενών που κατέληξαν σε συνθήκες άγνωστες στους συγγενείς (λόγω της φύσης της λοίμωξης που απαιτεί καραντίνα) χαρακτηρίζονται ως εγκληματική οργάνωση (Καθημερινή: https://tinyurl.com/34wajs4b), η δίωξη επιστημόνων επειδή οι απόψεις τους χαρακτηρίζονται απειλή για την κρατική ασφάλεια τείνουν να γίνουν ρουτίνα.

Σειρά πήρε ο Δημήτριος Γάκης επειδή, σύμφωνα με το ρεπορτάζ τηλεοπτικού σταθμού (OPEN, https://tinyurl.com/vh587pwh), είπε ότι τα εμβόλια είναι ατελή και δεν θα προσφέρουν τείχος ανοσίας. Είπε δηλαδή ότι έγραφε στις 10 Σεπτεμβρίου 2021 η Wall Street Journal, σε άρθρο με τίτλο: “Κάποια εμβόλια προσφέρουν προστασία εφ’ όρου ζωής. Γιατί δεν συμβαίνει αυτό με τα εμβόλια για τη νόσο COVID”, και το άρθρο στο Nature από τις 18 Μαρτίου 2021, με τίτλο: “5 λόγοι για τους οποίους η ανοσία αγέλης για τη νόσο COVID είναι μάλλον αδύνατη” (Nature, https://tinyurl.com/539cvtcb). Μήπως η δικαιοσύνη θα πρέπει μπλοκάρει για την Ελλάδα την πρόσβαση στη Wall Street Journal και το Nature, για να προστατέψει το κράτος; Εν τω μεταξύ, αγνοείται ακόμη η δικαστική διερεύνηση για το γεγονός ότι με ακραία και καταστροφικά για την κοινωνία μέτρα καταλήξαμε να ξεπεράσουμε τους θανάτους των δολοφόνων Σουηδών.

Άλλη μια υπενθύμιση ότι νόμιμο, δίκαιο και ηθικό είναι διαφορετικές έννοιες, όπως είχα πει από τον Ιανουάριο του 2021 (https://tinyurl.com/29x4np45). Με νόμους κυβερνούσαν και κυβερνούν όλα τα καθεστώτα. Θυμίζω απλά ότι ο πρώτος νόμος του Χίτλερ ήταν το Διάταγμα για την προστασία του λαού και του κράτους.

Κι αν δεν μπλοκάρουν τους ξένους ιστότοπους, τουλάχιστον φροντίζουν να επιβάλλουν στην κοινωνία το νόμο της σιωπής (ομερτά) και τη λογοκρισία, ακόμη και σε ασθενή με επιπλοκή που είναι επίσημα καταγεγραμμένη. Αυτά μας λέει η νεαρή εκπαιδευτικός που αντιμετωπίζει ένα τέτοιο, επίσημα καταγεγραμμένο, πρόβλημα υγείας (μυοκαρδίτιδα), για το οποίο έχει προσωπική ευθύνη παρόλο που την εκβίαζαν (έμμεσα, αλλά με τρόπο απάνθρωπο, ανήθικο και απαξιωτικό), καταργώντας την ελεύθερη συναίνεση και τον κώδικα ιατρικής δεοντολογίας. (εδώ: https://tinyurl.com/2dhhsbxz και εδώ: https://tinyurl.com/3axwema5). Ομερτά και λογοκρισία από εκπαιδευτικούς που μπλοκάρουν την αναφορά στο περιστατικό της, και από επαγγελματίες υγείας που της έλεγαν ότι μιλάει πολύ αλλά δεν είχε τίποτα. Από την άλλη, κάποιοι υποστηρίζουν με “ιδεολογικά” κριτήρια τον μαζικό υποχρεωτικό εμβολιασμό ως κοινωνικό δικαίωμα. Δεν μιλάμε πλέον απλά για κατάργηση του κώδικα ιατρικής δεοντολογίας, αλλά για “ιδεολογία” που παραπέμπει στον ολοκληρωτισμό.

Η ηθική νομιμοποίηση μια προληπτικής ιατρικής παρέμβασης βασισμένη στο ρητό “δική σου είναι η ευθύνη, άσχετα αν εμείς σε εκβιάζουμε”, αποδεικνύει τη φύση, το ύφος και το ήθος της σημερινής πολιτικής και επιστημονικής “νομιμότητας”, και του κράτους “δικαίου”. Ασυδοσία, ακαταδίωκτα, ανεύθυνα, ακαταλόγιστα, αυθαίρετα, και επιλεκτική εφαρμογή νόμων επειδή το αποφασίζει ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου διαχωρίζοντας με “κοσμητικά” επίθετα τους πολίτες σε προ-εμβολιαστές και αντι-εμβολιαστές (https://tinyurl.com/ptjpb73w). Το ίδιο επιλεκτική αναμένεται να είναι η εφαρμογή του νέου άρθρου του Ποινικού Κώδικα για τη διασπορά ψευδών ειδήσεων που προκαλούν φόβο στους πολίτες. Εκτός αν δούμε να διώκονται εκείνοι που έλεγαν ότι το 15% των παιδιών με COVID κάνουν πολυσυστηματικό φλεγμονώδες σύνδρομο (στην πραγματικότητα έκανε το 0,1%), ή ότι το 1/3ο των παιδιών με COVID από τη μετάλλαξη Δ καταλήγουν σε ΜΕΘ.

Εκπλήσσεστε από όλα αυτά; Κακώς. Αυτά που μπορεί να θεωρούμε κάποιοι ως ηθική κατάντια και διαστρέβλωση της λογικής και της πραγματικότητας, είναι απλά η φύση του πολέμου. Στον πόλεμο, ο μεγαλύτερος εχθρός είναι η αλήθεια. Εδώ βέβαια πρόκειται για πόλεμο που είναι στην πραγματικότητα ΑΝΥΠΑΡΚΤΟΣ. Εφευρέθηκε όμως από τους εγκεφάλους των ειδημόνων (πολιτικών και ειδικών), διότι χωρίς πόλεμο δεν υπάρχει προστασία και σωτηρία.

Ο πόλεμος για την πανδημία θα έχει τη συνέχειά του, τον πόλεμο για την κλιματική αλλαγή. Όπως στην πανδημία ουσιαστικά υποκαταστήσαμε τα επιστημονικά δεδομένα με μοντέλα για να επιβάλλουμε περιορισμούς και κατάργηση δικαιωμάτων, στην κλιματική αλλαγή φτάσαμε στο σημείο να απονέμεται Νόμπελ Φυσικής για μοντέλα που αναδεικνύουν το ρόλο του CO2 και της ανθρώπινης δραστηριότητας στην κλιματική αλλαγή (Πηγή: Science, https://tinyurl.com/j87akfue). Μια απονομή που είχε σκοπό “να δώσει το μήνυμα σε όσους ηγέτες δεν έχουν λάβει το μήνυμα ακόμη”, σύμφωνα με τον πρόεδρο της επιτροπής!!! Και το πιο εντυπωσιακό, ο άλλος επιστήμονας που μοιράστηκε το Νόμπελ Φυσικής για τη δουλειά του πάνω στη συμπεριφορά τον ατόμων σε μαγνητικά κράματα, αντί να κάνει δηλώσεις για τη δική του δουλειά μίλησε για την κλιματική αλλαγή! Σε όλα αυτά κουμπώνει και η προτροπή του ΟΗΕ να εργαλειοποιηθεί η πανδημία και η επιβολή περιορισμών και lockdown για την επιβολή μακροχρόνιων τέτοιων μέτρων για να σωθεί το κλίμα (Πηγή: Emissions Gap Report 2020, τελευταία παράγραφος του executive summary, https://tinyurl.com/44x9m432).

"Dubito ergo cogito, cogito ergo sum."

I doubt therefore I am, I think therefore I am.

Αμφισβητώ άρα υπάρχω, σκέφτομαι άρα υπάρχω.

Ρενέ Ντεκάρτ (René Descartes)

* ιατρός - ερευνητής, Πανεπιστήμιο Πάτρας - Σχολή Δημόσιας Υγείας, Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής 

Το χρέος μας στον Τζούλιαν Ασάνζ

του Άρη Χατζηστεφάνου

 Η απόφαση που αναμένεται στις 4 Ιανουαρίου σχετικά με την έκδοση του δημιουργού των Wikileaks, Τζούλιαν Ασάνζ, στις ΗΠΑ αντιμετωπίζεται στη χώρα μας είτε με αδιαφορία είτε, στην καλύτερη περίπτωση, ως ένα θέμα διεθνούς ανθρωπιστικού ενδιαφέροντος. Ισως γιατί κάποιοι θέλουν να ξεχάσουν τη σημασία όσων μάθαμε από τα Wikileaks για το πολιτικό και οικονομικό κατεστημένο της Ελλάδας

Θα περίμενε κανείς ότι η συμπλήρωση μιας δεκαετίας από την πρώτη δημοσίευση απόρρητων τηλεγραφημάτων της αμερικανικής πρεσβείας στην Αθήνα θα αποτελούσε μια αφορμή για μεγάλα δημοσιογραφικά αφιερώματα, που θα μας θύμιζαν όσα μάθαμε από τις διαρροές.

Το 2020 όμως έφυγε και ελάχιστοι έδειχναν διατεθειμένοι να θυμηθούν τις σχέσεις της πρεσβείας με συγκεκριμένους πολιτικούς, επιχειρηματίες, δημοσιογράφους και ακαδημαϊκούς. Ισως γιατί ανακατεύοντας τη σκόνη εκείνων των αποκαλύψεων θα διαπίστωναν ότι τα περισσότερα αιτήματα των Αμερικανών διπλωματών προς τις πολιτικές και οικονομικές ελίτ της χώρας έχουν γίνει πραγματικότητα. Αξίζει να θυμηθούμε μερικές λεπτομέρειες, πραγματικής ή συμβολικής αξίας, και ίσως να ξανασκεφτούμε το τεράστιο χρέος που οφείλουμε σε ανθρώπους όπως ο Τζούλιαν Ασάνζ.

Ποιος θυμάται, λόγου χάρη, την επίσκεψη που πραγματοποίησε ο καθηγητής Γιώργος Μπαμπινιώτης στην αμερικανική πρεσβεία ζητώντας βοήθεια για την αλλαγή του συστήματος εισαγωγής στα πανεπιστήμια (τηλεγράφημα 09ATHENS407). Μιλώντας στον πρέσβη στρεφόταν εναντίον όσων καθηγητών ψήφιζαν ΣΥΡΙΖΑ στην Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Διδακτικού & Ερευνητικού Προσωπικού (ΠΟΣΔΕΠ) και εναντίον του πανεπιστημιακού ασύλου ενώ θεωρούσε «πισωγύρισμα» τη μη αναγνώριση των πτυχίων ιδιωτικών κολεγίων. Την ίδια εποχή η πρεσβεία πίεζε έμμεσα ή άμεσα για την κατάργηση του ασύλου και την αστυνόμευση των πανεπιστημίων (09ATHENS1725, 09ATHENS191) ενώ προωθούσε τα αιτήματα συγκεκριμένων κολεγίων, όπως το Deree και το Anatolia, προς την τότε υπουργό Παιδείας Αννα Διαμαντοπούλου (09ATHENS1723_a).

Την τιμητική του στο γραφείο του Αμερικανού πρέσβη είχε συχνά και ο υπουργός Δημόσιας Τάξης Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, ο οποίος ενημέρωνε για τις αλλαγές που προωθούσε στη δομή και τη λειτουργία της Αστυνομίας και του Λιμενικού (09ATHENS1643_a) και τα σχέδιά του για τη δημιουργία ενός «μίνι FBI» στο εσωτερικό της ΕΛ.ΑΣ.

Από την πλευρά του ο (τότε βουλευτής) Αντώνης Σαμαράς εμφανίζεται σαν γραμματοκομιστής, ο οποίος θα αναλάμβανε να μεταφέρει «σε όσους πρέπει να ξέρουν» τη δυσαρέσκεια της πρεσβείας για τις επισκέψεις Ρώσων αξιωματούχων και την αγορά ρωσικών οπλικών συστημάτων (08ATHENS1188_a).

Εντυπωσιακές ήταν και οι αποκαλύψεις για τις παρεμβάσεις της πρεσβείας στην ελληνική δημοσιογραφία. Πληροφορηθήκαμε έτσι ότι η εκπομπή «Νέοι Φάκελοι» του ΣΚΑΪ παρείχε «καλά επιλεγμένη παρουσίαση των κεντρικών αμερικανικών θέσεων» σε εκπομπή που αφορούσε τη Ρωσία ενώ συντελεστές της ενημέρωναν την πρεσβεία ακόμα και για τα πλάνα που θα χρησιμοποιούσαν στο ρεπορτάζ τους. Κυρίως όμως μάθαμε ότι η πρεσβεία διατηρούσε «συνδέσμους» σε σχολές δημοσιογραφίας και «τοποθετούσε πόρους» προκειμένου να κάμψει τον αντιαμερικανισμό στις επόμενες γενιές δημοσιογράφων. Παράλληλα «έσπρωχνε» σε ΜΜΕ «συνεντεύξεις, επώνυμα άρθρα γνώμης τοπικής παραγωγής και προϊόντα του Γραφείου Προγραμμάτων Διεθνούς Πληροφόρησης του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για καίρια ζητήματα διεθνούς πολιτικής» (06ATHENS1805).

Οι επαφές βέβαια της αμερικανικής πρεσβείας δεν αφορούσαν μόνο πολιτικούς, ακαδημαϊκούς και δημοσιογράφους αλλά και γνωστούς επιχειρηματίες. Οι ιδιοκτήτες της Aegean, Θεόδωρος και Ευθύμιος Βασιλάκης, παραδείγματος χάριν, βρέθηκαν στην πρεσβεία λίγο πριν από την ιδιωτικοποίηση της Ολυμπιακής, δηλαδή σε μια κρίσιμη περίοδο που θα αποφασιζόταν το μέλλον των αερομεταφορών και η ανανέωση του στόλου με αεροσκάφη της ευρωπαϊκής Airbus ή της αμερικανικής Boeing (05ATHENS1903_a).

Ως «γνωστή επαφή» της πρεσβείας παρουσιαζόταν στα τηλεγραφήματα και ο Δημήτρης Κοπελούζος, παρά το γεγονός ότι οι Αμερικανοί διπλωμάτες πίστευαν ότι «φοράει πολλά διαφορετικά καπέλα» και «χορεύει στον ρυθμό της Gazprom» (07ATHENS649_a).

Σχεδόν δέκα χρόνια από την αποκάλυψη των τηλεγραφημάτων της αμερικανικής πρεσβείας η Ελλάδα φαίνεται να έχει «πετύχει» όλους τους στόχους της αμερικανικής διπλωματίας: το πανεπιστημιακό άσυλο καταργήθηκε, η πόρτα για την αναγνώριση των αμερικανικών κολεγίων άνοιξε ενώ αστυνομικοί ετοιμάζονται να λάβουν θέσεις μέσα στα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Οι σχέσεις με τη Ρωσία καταποντίστηκαν σε πολιτικό και ενεργειακό επίπεδο, ο «αντιαμερικανισμός» των ελληνικών ΜΜΕ εξαφανίστηκε ενώ μπορούμε να υποθέσουμε ότι οι απόφοιτοι των δημοσιογραφικών σχολών, στις οποίες έστελνε «πόρους» η πρεσβεία, έχουν αντικαταστήσει παλαιότερους, «δύστροπους» δημοσιογράφους. Η Ελληνική Αστυνομία γίνεται ένα μικρό FBI (τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τις παράνομες παρακολουθήσεις αντιφρονούντων) και ο Αντώνης Σαμαράς έκανε τον κύκλο του ως πρωθυπουργός.

Αραγε πόσοι από όλους αυτούς που είδαν τα ονόματά τους σε απόρρητα τηλεγραφήματα της αμερικανικής πρεσβείας δεν εύχονται να εκδοθεί ο Ασάνζ στις ΗΠΑ, όπου απειλείται άμεσα η ζωή του;

info-war.gr

Πηγή: https://www.efsyn.gr/themata/infowar/275261_hreos-mas-ston-tzoylian-asanz